De restauratie stap voor stap

Wat wordt er gerestaureerd?

De restauratie richt zich op de historische gevels van het gotische deel van het stadhuis en op de Choertoren en Belforttoren, beter bekend als Malle Betje. Andere delen van het gebouw maken geen deel uit van deze restauratie. 

De rijkversierde gevels bestaan voor een groot deel uit natuursteen, met veel ornamenten, beelden en andere bijzondere details. Uit onderzoek blijkt dat delen hiervan in slechte staat verkeren. Daarom worden de gevels en torens zorgvuldig onderzocht en waar nodig hersteld. Zo behouden we dit bijzondere monument voor de toekomst. 

De restauratie richt zich op:

• de natuurstenen gevelbekleding;
• de ornamenten en andere decoratieve details;
• de historische beelden aan de gevels en torens. 

Waarom is restauratie nodig?

Het stadhuis van Middelburg is bijna 575 jaar oud en vormt het hart van de stad. In 2019 bleek uit onderzoek dat de natuurstenen gevels op verschillende plekken beschadigd zijn en restauratie nodig hebben. Aanleiding voor het onderzoek was het losraken van een deel van een gevelornament.

Door de jaren heen hebben weer, wind en vervuiling hun sporen achtergelaten en gezorgd voor slijtage en beschadigingen. Ook duivenpoep tast het natuursteen aan. Het zuur daarin kan blijvende schade veroorzaken, waardoor een beschadigde steen snel vervangen moet worden.

Met de restauratie behouden we de cultuurhistorische waarde van het stadhuis en zorgen we ervoor dat de karakteristieke gevels, ornamenten en beelden ook in de toekomst bewonderd kunnen worden.

Voorbereiding

Aan de restauratie is een uitgebreid voorbereidingstraject voorafgegaan. In 2019 is onderzoek gedaan naar de staat van de natuurstenen gevels. Daaruit bleek dat restauratie noodzakelijk is.

Tussen 2021 en 2024 is een eerste restauratieplan opgesteld. Ook zijn aanvullende onderzoeken uitgevoerd, waaronder bouwhistorisch onderzoek, en is over de restauratie overlegd met erfgoedinstanties.

In 2025 is de restauratieopgave verder uitgewerkt en zijn de kosten in beeld gebracht. In september stelde de gemeenteraad het benodigde krediet beschikbaar voor de restauratie. Daarna zijn de Europese aanbestedingen voor een restauratiearchitect en aannemer gestart.

In mei 2026 zijn de architect en aannemer geselecteerd. Rothuizen Erfgoed is verantwoordelijk voor het ontwerp en de begeleiding van de restauratie. Het bureau was ook betrokken bij eerdere onderzoeken en de ontwikkeling van de restauratievisie. Aannemingsbedrijf Nico de Bont is geselecteerd als bouwteampartner voor de uitvoering van de restauratie. Dit bedrijf heeft ruime ervaring met restauraties van monumentale gebouwen.

De gemeente, Rothuizen Erfgoed en Aannemingsbedrijf Nico de Bont werken nu samen aan de verdere voorbereiding. In deze bouwteamfase wordt het definitieve restauratieplan uitgewerkt, worden restauratiemethoden getest en wordt de uitvoering verder voorbereid. Na een succesvolle afronding van deze fase start de feitelijke restauratie.

Planning

Bekijk de planning van de restauratie in een tijdlijn.

Werkzaamheden van dit moment

Bekijk de laatste updates van het project.

Voorbereiding en proefrestauratie

Op dit moment wordt de restauratie verder voorbereid. Rond het stadhuis wordt de bouwplaats ingericht en worden steigers opgebouwd. Aan de Markt staat tot en met december een steiger voor de proefrestauratie. Aan de Lange Noordstraat blijft gedurende een langere periode een steiger staan.

Vanaf de steigers onderzoeken specialisten de gevels van dichtbij. Ook worden tijdens de proefrestauratie materialen en technieken getest. De resultaten worden gebruikt om het definitieve restauratieplan verder uit te werken. 

Het stadhuis blijft toegankelijk voor bezoekers. De werkzaamheden kunnen op sommige momenten bouwgeluid veroorzaken.