Notulen vergadering ARK 23 juli 2026

Een verslag van de vergadering van het Adviesteam Ruimtelijke Kwaliteit van 23 juli 2026.

Deel I: Adviezen ruimtelijke-/beeldkwaliteit

Aanwezig:

ir. L. Brink, architect, voorzitter
ir. A. Goemans, architect, lid
ing. P. Meulmeester, secretaris

Mondelinge toelichting:

Eigenaar; Parelmoervlinder

Briandlaan 2 Middelburg

Voor: Verbouwen woonzorgcentrum
Advies: Akkoord

Het voorstel voor het verbouwen van, en het plaatsen van een vluchttrap bij, dit woonzorgcentrum voldoet aan redelijke eisen van welstand. Het voorstel is akkoord.

Parelmoervlinder Middelburg

Voor: Realiseren vrijstaande woning
Advies: Aangehouden

De voorzitter heet de toekomstige eigenaren, en de via Teams aangesloten ontwerper, van de te realiseren woning welkom.

De eigenaar en de ontwerper lichten het plan toe en verwijzen daarbij naar het positief geadviseerde ontwerp voor een vergelijkbare woning aan de Citroenvlinder. De ontwerper toont daarnaast nog een alternatief voorstel.

De commissie merkt op dat het (inmiddels gerealiseerde) ontwerp voor de woning aan de Citroenvlinder een betere ritmiek in de voorgevel kent, en daardoor een rustiger gevelbeeld. Die ritmiek, rust, ontbreekt in de nu voorliggende ontwerpen.

De commissie adviseert ook bij deze woning duidelijker keuzes te maken en daarbij te streven naar een rustiger gevelbeeld.

De commissie geeft daarbij de volgende suggesties mee:

laat de verticale raampartij aan de rechterzijde van de voorgevel achterwege. Plaats in plaats daarvan losse ramen op de verdieping en geef het gewenste hoekraam voldoende maat en een verbijzondering ten opzichte van de andere kozijnen/puien;
pas geen Colorbel toe in de verticale raampartijen. Colorbel heeft een te industriële uitstraling. Terugliggend metselwerk of hetzelfde materiaal als bij de kozijnen (mits geen kunststof) behoort wel tot de mogelijkheden. Aluminium kozijnen bieden wellicht ook een mogelijkheid.

Tot slot merkt de commissie op dat de nu getoonde entree akkoord is. Waarbij wordt opgemerkt dat het meer zichtbaar maken van de entree ook met andere middelen kan worden gerealiseerd, zoals de inrichting van de tuin.

Grote Sternstraat 61 Middelburg

Voor: Aanbouwen erker
Advies: Akkoord mits

Het voorstel voor het aanbouwen van een erker aan de voorgevel van deze woning voldoet aan de in de nota opgenomen criteria mits:

er alsnog een volledig uitgewerkt plan wordt voorgelegd (gemaatvoerde bouwkundige tekeningen);
de bestaande haag op de erfgrens met het openbare gebied wordt gehandhaafd en er voldoende ruimte tussen de haag en voorgevel van de te bouwen erker overblijft.

Koudekerkseweg 135 Middelburg

Voor: Realiseren tuinmuur met hekwerk Park Toorenvliedt
Advies: Aangehouden

Het voorstel voor het realiseren van een tuinmuur met hekwerk is met de nu aangeleverde gegevens niet goed te beoordelen.

Zo is niet duidelijk waar de te realiseren tuinmuur met hekwerk op aansluit. Op de aangeleverde tekening lijkt de tuinmuur aan te sluiten aan een bestaande tuinmuur, terwijl uit de beelden van de locatie in plaats van een tuinmuur een groene haag aanwezig lijkt te zijn. Verzocht wordt de belendingen ook op de tekening aan te geven, een totaalbeeld aan te leveren.

Tevens is onduidelijk of en wat de relatie is met de nieuw te realiseren appartementen op de naastgelegen kavel. Komt daar ook een tuinmuur met hekwerk?

En tot slot vraagt de commissie zich af waarom niet is gekozen voor een, volledig ijzeren, hekwerk als tussen de twee koetshuizen van het voormalige landgoed Toorenvliedt.

Verzocht wordt bovenstaande vragen te beantwoorden en het plan opnieuw voor te leggen.

Paukenweg Middelburg

Voor: Realiseren nieuwbouw bedrijfspand
Advies: Akkoord

De architect licht het aangepaste plan voor de nieuwbouw van dit bedrijfspand mondeling toe.

De commissie merkt op dat het aangepaste plan tegemoet komt aan het advies van 2 juli 2026 en complimenteert de ontwerper en initiatiefnemer met het getoonde ontwerp. Het aangepaste plan is akkoord.

Als suggestie wordt nog meegegeven voor de beplating van de achtergevel en een deel van de linker zijgevel een beter bij de overige kleuren passende grijstint toe te passen.

Binnendijk 1 Nieuw- en Sint Joosland

Voor: Herbouwen schuur
Advies: Akkoord

Het voorstel voor het herbouwen van een landbouwschuur op dit perceel voldoet aan de in de nota opgenomen criteria. Het voorstel is akkoord.

De commissie geeft onderstaande suggesties mee:

voer de hemelwaterafvoeren uit in de kleur van de gevel;
voer de windveren uit in wit;
pas in de linker gevel meer ramen toe.

Deel II: Adviezen monumenten/beschermd stadsgezicht/beeldkwaliteit

Aanwezig:

ir. L. Brink, architect, voorzitter
ir. A. Goemans, architect, lid
M. Bimmel, bouwhistoricus, lid
ing. P. Meulmeester, secretaris

Mondelinge toelichting:

Koorkerkstraat 1A
Abdij 6

Dam 61 Middelburg

Voor: Realiseren 5 appartementen
Advies: Akkoord mits

de parketvloeren in twee kamers op de eerste verdieping door een daarin gespecialiseerd bedrijf worden gerestaureerd;
er op de bestaande parketvloer in ruimte 1.05 van het pand, geen natte cel (douche/badkamer) wordt gesitueerd/aangebracht;
er geen natte cellen (douches/badkamers) boven historische stucwerkplafonds worden gesitueerd;
er alsnog meer uitgebreid, verder uitgewerkt tekenwerk wordt overlegd. Waaronder het leidingenverloop, de detaillering van diverse onderdelen, enz.;
de lift zodanig wordt aangebracht dat het bestaande spant, de bestaande spanten, niet wordt/worden aangetast.

Hoogstraat 10 Middelburg

Voor: Herstelwerkzaamheden
Advies: Akkoord mits

Het pand is door een monumenten lid van de commissie voorafgaand aan de vergadering bezocht.

Het pand is door het monumenten lid van de commissie voorafgaand aan de vergadering bezocht.

Het voorstel voor het uitvoeren van herstelwerkzaamheden aan de metsel- en voegwerk van de rechter zijgevel van dit rijksmonument doet geen afbreuk aan de historische kwaliteiten van dit pand mits:

er een, via een overzichtstekening van de volledige zijgevel van het pand, inventarisatie wordt gemaakt van de opbouw van de te herstellen delen van de gevel;
er aan de hand van de informatie die een inventarisatie oplevert over de aard en de hoeveelheid van de te herstellen delen van de gevel een classificatie wordt gemaakt van de diverse aantastingen, zodat een duidelijk beeld ontstaat van de schade aan de gevel;
het plaatselijk herstellen van de gevel als uitgangspunt wordt genomen.

Kinderdijk 8 Middelburg

Voor: Aanleggen waterdichte vloer in kelder
Advies: Aangehouden

Het pand is door een monumenten lid van de commissie voorafgaand aan de vergadering bezocht.

Het aanleggen van een waterdichte vloer in de kelder van dit rijksmonument lijkt denkbaar.

Er wordt aangegeven dat het te ontgraven 39 centimeter bedraagt. De commissie verwacht echter dat er, als gevolg van het aanbrengen van een schoon zandbed onder de vloer, meer ontgraven zal moeten worden.

Daarnaast bleek ter plaatse dat, zichtbaar doordat er in het achterste kelderdeel een klein gat gegraven is, op enige afstand van de huidige vloer een andere vloer of een restant van een vloer aanwezig is. Dat lijkt op een plavuizen vloer op een onderlaag.

In de voorste kelder is eveneens een klein gat gegraven en daar lijkt zich de onderste trede van de bakstenen keldertrap (naar straatniveau) zich te bevinden. Verder lijkt daar alleen verstoorde en niet verdichtte grond aanwezig te zijn.

De commissie komt tot de conclusie dat het plan voor het ontgraven van de kelder en het aanbrengen van een waterdicht vloer in de kelder van dit rijksmonument verder dient te worden uitgewerkt en onderbouwd. De impact van de voorgestelde werkzaamheden op de historische kwaliteiten van het pand is met de nu aangeleverde stukken niet (goed) te beoordelen.

Verzocht wordt een constructeur, met ervaring met monumenten, in te schakelen en duidelijkheid te verschaffen over de impact van het aanbrengen van een nieuwe, lager gelegen, keldervloer op de bestaande gemetselde funderingen van dit pand (en de belendingen).

Aandachtspunten daarbij zijn de mogelijke impact van de werkzaamheden op de binnenmuren, waaronder de muur dwars op de lengte van de kelder en de muur aan de rechterzijde. De muur aan de rechterzijde vormt de scheiding tussen de kelder en het kelderdek, bestaande uit een enkelvoudige balklaag. Verder ook aandacht voor de naast gelegen kelder met een tongewelf. Het voorste deel van deze kelder zou dichtgestort zijn met puin. Het uitgraven van deze kelder heeft wellicht consequenties voor de stabiliteit van de één steen dikke scheidingsmuur met daarop het tongewelf en de enkelvoudige balklaag.

Tot slot wordt geadviseerd te onderzoeken of een minder zware betonvloer kan worden aangebracht.

Pottenmarkt 15 Middelburg

Voor: Plaatsen overkapping achterzijde 1e verdieping
Advies: Niet akkoord

De Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit beoordeelt aanvragen op basis van de “Nota Ruimtelijke Kwaliteit gemeente Middelburg 2016”. Daarbij dient bij de beoordeling op dit bouwperceel met de volgende criteria rekening te worden gehouden: de vaste criteria en gebied 1 “het Middelburgs profiel”.
Het voorstel voor het plaatsen van een overkapping, met houten wanden, op de aanbouw aan de achterzijde van dit rijksmonument doet afbreuk aan de beeldkwaliteit en voldoet niet aan de in de nota opgenomen criteria. Een dergelijke overkapping met houten gevels past niet bij de gemetselde/gestucte gevels van dit pand en de buurpanden. De voorgestelde overkapping lijkt te veel op een losstaande overkapping in een tuin (op het maaiveld). Het voorstel is niet akkoord.

Geadviseerd wordt:

een architect/ontwerper in te schakelen;
alleen een overkapping aan te brengen zonder (dichte) wanden;
aan te geven hoe de bevestiging van de houten ligger aan de achtergevel van het rijksmonument wordt uitgevoerd. Deze bevestiging mag geen schade aanbrengen aan het monument;
geen ramen in de wand op de erfscheiding aan te brengen (burgerlijk wetboek).

Koorkerkstraat 1-1A Middelburg

Voor: Aanpassen gevel t.b.v. uitbreiding horecapand
Advies: Akkoord mits

De voorzitter heet de architect welkom. Zij merkt, wat betreft het voorstel voor het laten begroeien van de gevel van het middelste pand, op dat de gemeente Middelburg wel beleid heeft voor wat betreft geveltuintjes, maar dat dat beleid niet voorziet in het over de volle hoogte van de gevel laten begroeien van de gevel. In het beleid is wel opgenomen dat gemetselde/gestukadoorde gevels als zodanig gehandhaafd/zichtbaar moeten blijven.

De architect licht vervolgens het aangepaste plan toe.

De commissie geeft aan dat het aangepaste plan akkoord is mits:

de voorgestelde rode kleur van de kozijnen en luiken slechts één tint afwijkt van het in de nota opgenomen kleurnummer (de voorgestelde kleur wijkt twee tinten af en is iets te fel);
het groen op de gevel wordt beperkt tot de begane grond. Het volledig laten begroeien van de gevel past niet in het huidige beleid. Ook valt het plan daardoor te veel uit elkaar.

Opgemerkt wordt dat als aan beide opmerkingen gehoor wordt gegeven het plan alsnog akkoord is.

Tot slot merkt de commissie op dat het “melkmeisje” in de pui van het meest rechter pand minder past in de compositie van de gevels. Het voorstel is echter wel acceptabel en voldoet aan redelijke eisen van welstand.

Abdij 6 Middelburg

Voor: Verduurzaming gebouw C en K en bouwen fietsenberging
Advies: Akkoord/akkoord mits

De voorzitter heet de architect welkom. De architect licht vervolgens het aangepaste plan toe. Aan het plan is nu ook een uitwerking van de te realiseren fietsenberging, op de binnenplaats achter de gebouwen C en K toegevoegd.

Uit een eerder bezoek ter plaatse met enkele medewerkers van het cluster Erfgoed van de gemeente is gebleken dat de interieurs van de gebouwen geen historische waarden vertegenwoordigen. De plannen voor het verduurzamen van deze gebouwen is akkoord.

Het plan voor het realiseren van een fietsenstalling en de herinrichting van de binnenplaats/binnentuin is akkoord mits:

aangegeven wordt welke kleur, welk materiaal wordt toegepast voor de omkasting van de installaties op het maaiveld van de binnenplaats. Betrek een tuin-/landschapsarchitect bij de herinrichting van de binnenplaats/binnentuin;
de fietsenstalling los wordt gehouden van de gevel van gebouw C en er meer ruimte wordt gelaten tussen de fietsenstalling en de tuinmuur op de scheiding met het openbare gebied. Zorg dat er om de fietsenstalling kan worden heen gelopen (ook uit oogpunt van sociale veiligheid);
er een definitief materiaal- en kleurenschema wordt voorgelegd.

Het verplaatsen van de waterput is voorstelbaar.

Vlasmarkt 6-8A Middelburg

Voor: Wijzigen bestemming
Advies: Niet akkoord

Het pand is door een monumentenlid van de commissie voorafgaand aan de vergadering bezocht.

Het verzoek tot het legaliseren van de in afwijking van de vergunning uitgevoerde werkzaamheden aan het historisch waardevolle kruiskozijn, tussen de gang en de stijlkamer, wordt afgewezen. Het kruiskozijn, inclusief de borstwering eronder, dient volledig te worden teruggebracht in zijn originele staat. Op die manier wordt recht gedaan aan de afleesbaarheid van de historische indeling van de diverse ruimtes van dit rijksmonument. Gelet op eerdere adviezen in vergelijkbare gevallen is het verwijderen van een borstwering, bij het ontbreken van een zeer dringende noodzaak, onwenselijk.

Ook de in afwijking van de vergunning uitgevoerde aanpassingen van één van de spanten zijn niet akkoord. Het spant dient in de oorspronkelijke staat te worden hersteld.

Langeweg 3 Nieuw- en Sint Joosland

Voor: Plaatsen dakkapel
Advies: Aangehouden

Het plan voor het plaatsen van een dakkapel op het achterdakvlak van het hogere deel van dit rijksmonument en het verbreden van de bestaande dakkapel op het voordakvlak van het lagere deel is met de huidige gegevens niet goed te beoordelen.

Een dakkapel op die plaats in het achterdakvlak is voorstelbaar mits minder breed en uitgevoerd met een plat dak.
Het verbreden van de bestaande dakkapel op het voordakvlak is niet akkoord. Een even brede dakkapel op enige afstand ernaast, of een dakkapel op het achterdakvlak van dit lagere deel, is wellicht wel mogelijk.
Verzocht wordt een volledig uitgewerkte (bouwkundige) tekening ter goedkeuring voor te leggen

Verwerijstraat 55 Middelburg

Voor: Realiseren appartement
Advies: Niet akkoord

Het plan voor het realiseren van een appartement (extra woning) op de begane grond van dit pand in het beschermde stadsgezicht voldoet niet aan de in de nota opgenomen criteria en doet afbreuk aan de beeldkwaliteit van het pand. Het voorstel is niet akkoord.

Daarbij wordt ook opgemerkt dat de gemeente vooralsnog niet wenst mee te werken aan het realiseren van een nieuwe voordeur/ontsluiting in de linker zijgevel van het pand.

Geadviseerd wordt:

de bestaande dakkapellen op het voor- en achterdakvlak wel te verbreden en niet te verhogen. De bovenzijde van de dakkapellen dient minimaal één dakpan onder de bovenzijde van de dakvlakken te blijven;
de houten deuren op de begane grond van de voorgevel te handhaven;
het huidige kozijn, met bovenlicht en luiken, boven de huidige dubbele deur in de voorgevel te handhaven;
Te onderzoeken of de bovenwoning te ontsluiten is aan de achterzijde;
En aan te geven hoe de afscheiding van het dakterras aan de zijde van de straat wordt uitgevoerd;
de buitentrap naar de bovenwoning (naar de tuin) niet aan de straatzijde te positioneren. Verzocht wordt ook aan te geven welk materiaal, welke kleur de trap heeft (een gegalvaniseerde trap is niet akkoord);
houten kozijnen toe te passen. Aluminium kozijnen zijn niet akkoord
voor het Franse balkon een stalen hekwerk, aan de binnenzijde, toe te passen. Het toepassen van gelaagd glas is niet akkoord;
de roeden in de nieuw aan te brengen ramen in de linker zijgevel achterwege te laten;
alle ramen in de linker zijgevel in dezelfde kleinere maat uit te voeren. De twee langere ramen op de hoek lijken te veel op de ramen in de voorgevel en passen niet bij de hiërarchie van de zijgevel.

Samenvattend merkt de commissie op; de voorgestelde ontsluiting niet aan de linkerzijde te zoeken. Zoek de ontsluiting van de woningen aan de straatzijde (achter de dubbele deur) of (meer) aan de achterzijde.

Als gevolg daarvan zal de plattegrond wijzigen en daarmee ook de nieuwe gevelopeningen en de posities daarvan in de linker zijgevel. De linker zijgevel is een zijgevel en niet de prominente voorgevel, dergelijke bebouwing, haaks op de straat, heeft één voorgevel, en overige ondergeschikte zij- en achtergevels. Een blinde zijgevel omvormen tot een voorgevel creëert een onwenselijke situatie, een sober gebouw met een duidelijke opbouw zou dan twee voorgevels krijgen.

Diversen

Er ontbreekt in het huidige beleid voor geveltuintjes in de binnenstad een duidelijke stellingname over hoe, in meer algemene/brede zin, om te gaan met de vergroening van de historische/monumentale binnenstad. Het ontbreekt daardoor/daarnaast aan duidelijke, toetsbare criteria.

De gemeente Middelburg wordt dan ook verzocht na te denken over of en op welke manier zij het vergroenen van de historische binnenstad, met behoud van de monumentale/historische kwaliteiten van de gevels van de individuele panden, vorm wil geven, wil faciliteren. En daarvoor specifiek beleid voor op te stellen met heldere toetsbare criteria.