Notulen vergadering ARK 22 januari 2026

Een verslag van de vergadering van het Adviesteam Ruimtelijke Kwaliteit van 22 januari 2026.

Deel I: Adviezen ruimtelijke-/beeldkwaliteit

Aanwezig:

ir. L. Brink, architect, voorzitter
ir. A. Goemans, architect, lid
ing. P. Meulmeester, secretaris

Bachweg Middelburg

Voor: Nieuwbouw bedrijfsverzamelgebouw

Advies: Niet akkoord

De Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit beoordeelt aanvragen op basis van de “Nota Ruimtelijke Kwaliteit gemeente Middelburg 2016”. Daarbij dient bij de beoordeling op dit bouwperceel met de volgende criteria rekening te worden gehouden: de vaste criteria, gebied 4 “Handel en kantoren” en BKP Mortiere bedrijventerrein (Ensemble).

De commissie merkt op dat haar adviezen van 17 juli 2025 niet/onvoldoende zijn verwerkt in het nu voorliggende aangepaste plan voor het bouwen van een bedrijfsverzamelgebouw op deze locatie aan de Bachweg. Het aangepaste plan is wat betreft ruimtelijke kwaliteit/architectuur eerder slechter geworden.

De commissie handhaaft haar advies van 17 juli 2025 en voegt daar nog enkele punten aan toe. Het aangepaste voorstel is niet akkoord:

De voorgevel is te gesloten, niet representatief genoeg;
De voorgevel volgt niet vloeiend (genoeg) de gebogen voorgevelrooilijn;
De materialen van de voorgevel worden niet minstens 10 m in de zijgevels doorgezet en het toegepaste materiaal, beton, is niet hoogwaardig en duurzaam genoeg;
De kopgevels en de gevel aan het binnenterrein van de units 2 t/m 4 zijn/is te gesloten;
Er is te weinig verbinding/eenheid tussen de delen van de gevel met en de delen van de gevel zonder overheaddeuren. Geadviseerd wordt de horizontale band tussen de puien op de begane grond en de verdieping door te zetten in de geveldelen met overheaddeuren;
De kleinere gevelopeningen in de voorgevel zijn niet verticaal genoeg vormgegeven;
De plaatverdeling in de gevels is niet, niet goed genoeg, afgestemd op de maat/verdeling van de kozijnen in de gevels;
door puien weg te laten ontstaat er nog minder samenhang tussen de gevels.

Daarnaast wordt opgemerkt dat:

Niet is aangegeven of er op de erfscheiding met het openbare gebied aan de voorzijde hagen worden toegepast (te minste doorgezet tot 10 m om de hoeken). Dat wordt wel voorgeschreven in het Beeldkwaliteitsplan;
Niet is aangegeven hoe de installaties worden/zijn opgenomen in het ontwerp. In het Beeldkwaliteitsplan is opgenomen dat installaties moeten zijn opgenomen in de bebouwing, onderdeel moeten zijn van het ontwerp, en/of uit het zicht moeten worden geplaatst;
Niet duidelijk is waar de hekwerken op de zij-erfgrenzen beginnen. Indien deze hekwerken 2 m hoog zijn dienen ze minimaal 10 m achter de voorgevelrooilijn te blijven;
Een voorstel voor de te nemen natuurinclusieve maatregelen en voor de inrichting van het terrein ontbreekt.

Verzocht wordt het plan aan te passen en daarin ook de vier direct hierboven genoemde punten mee te nemen.

Binnendijk 12 PK Nieuw- en Sint Joosland

Voor: Verbouwen woning
Advies: Niet akkoord

De commissie merkt op dat het verbouwen van de verdieping van de schuur tot woonruimte denkbaar is. Echter de manier waarop dat nu wordt voorgesteld, door het over het over de schuur doortrekken van de mansardekap van de woning, is niet akkoord. De mansardekap hoort bij de woning.

Het huidige voorstel gaat ten koste van de huidige helderheid van de volumes en het historische onderscheid tussen de woning en de aangebouwde schuur. Dat onderscheid moet zichtbaar blijven.

Geadviseerd wordt de gewenste uitbreiding binnen de bestaande contouren (kappen) te realiseren en een architect/ontwerper in te schakelen.

Klaverakker 5 Arnemuiden

Plaatsen dakopbouw
Advies: Niet akkoord

Het plan voor het plaatsen van een dakopbouw bij deze vrijstaande woning voldoet niet aan de in de nota opgenomen criteria. Het plan is niet akkoord.

De beoogde dakopbouw doet afbreuk aan de architectuur van de woning, is te grof.

Geadviseerd wordt een volledige kap op de woning aan te brengen en een meer verfijnde plaatverdeling voor de zinken gevelbeplating toe te passen. Pas een meer verfijnde, smallere, zinken gevelbeplating toe en pas het ritme van de gevelbeplating aan op het ritme van de gevelopeningen. Geadviseerd wordt daarbij een architect in te schakelen.

Koninginnelaan 2, Middelburg

Voor: Plaatsen dakkapel aan voorzijde woning
Advies: Akkoord

Het aangepaste plan voor het plaatsen van een dakkapel aan de voorzijde van deze woning is akkoord.

Muddy Watersstraat 60 Middelburg

Voor: Plaatsen dakkapel
Advies: Akkoord mits

Het plan voor het plaatsen van een dakkapel op het voordakvlak van deze woning voldoet aan de in de nota opgenomen criteria mits:

de dakkapel zo minimalistisch (dun) mogelijk wordt gedetailleerd;
de dakkapel “strakker” wordt vormgegeven, door de overstekken achterwege te laten. Op die manier ontstaat ook meer ruimte tot de hoekkepers van het dak.

Slaak 47 Arnemuiden

Voor: Bouwen vrijstaande woning
Advies: Akkoord mits

Het plan voor het bouwen van een vrijstaande woning op dit perceel is akkoord mits:

de entree meer wordt benadrukt, beter zichtbaar wordt;
er een, conform het beeldkwaliteitsplan, gebakken rode gevelsteen wordt toegepast.

Deel II: Adviezen monumenten/beschermd stadsgezicht/beeldkwaliteit

Aanwezig:

ir. L. Brink, architect, voorzitter
ir. A. Goemans, architect, lid
M. Bimmel, bouwhistoricus, lid
drs. K. Emmens, bouwhistoricus, lid
ing. P. Meulmeester, secretaris

Balans 15 Middelburg

Voor: Wijzigen klein achterdakvlak
Advies: Niet akkoord

De monumentendeskundigen van de commissie hebben het pand voorafgaand aan de vergadering bezocht.

De voorzitter opent de vergadering en heet de eigenaar van het pand welkom.

De eigenaar licht de achtergronden van de, deels al uitgevoerde, werkzaamheden aan het rijksmonument toe.

De leden van de commissie lichten de afwegingen toe waarop hun advies is gebaseerd. Het verdwenen kapje markeert de positie van de trap/trappenhuis vanwaar het hoofdgebouw en de achtervleugel zijn ontsloten. Deze positie komt veel voor en is karakteristiek voor grote L-vormige gebouwen van de late middeleeuwen tot in de 18e eeuw: in de oksel van de twee haaks op elkaar staande bouwdelen werd een trap gesitueerd ter ontsluiting van de bouwdelen, vanuit de praktische overweging dat daardoor slechts één trap noodzakelijk was. De kleine kap markeerde deze positie in het dakenlandschap ter plaatse van dit gebouw en vormt daarmee een essentieel en zelfstandig afleesbaar onderdeel van de historische bouwkundige opzet van het gebouw en de historische wijze van functioneren. Ook in zijn huidige vorm met trappen uit de 18e/19e eeuw is dit kleine bouwdeel nog altijd een essentiële intermediair tussen de L-vormige bouwdelen.

Om die reden wordt geadviseerd het verwijderde kapje op de traptoren in zijn hoofdvorm en materialisering te reconstrueren, terug te brengen. Zodanig dat de afleesbaarheid van de oorspronkelijke traptoren wordt hersteld en de functie als intermediair tussen de L-vormige hoofdbouwdelen ook aan het exterieur afleesbaar blijft. Daarbij gebruikmakend van oudhollandse dakpannen, zoals deze ook op het verwijderde kapje zaten. Op die manier wordt ook het probleem van de slechte staat van de achtergevel van het hoofdgebouw aan de Balans (deels) opgelost.

Wat betreft het aanbrengen van verticale zinken beplating tegen een deel van de achtergevel wordt opgemerkt dat dit geen verantwoorde oplossing is voor een monument, om die reden wordt hierop negatief geadviseerd. Bovendien vraagt de commissie zich af of het bekleden van de gevel met zink het achterliggende vochtprobleem wel oplost, maar vreest dat het eerder tot een verslechtering leidt. Geadviseerd wordt eerst de mogelijke problemen met het dak, de dakgoot en het metselwerk nauwkeurig te onderzoeken en oplossingen voor te leggen aan de gemeente. Uitgangspunt is het behoud van de bakstenen gevel en die in het zicht te houden. Indien vanuit bouwkundig opzicht wenselijk, is het denkbaar om de gevel na reparatie van het metsel- en voegwerk te keimen.

Dam 39 Middelburg

Voor: Verbouwen zolderverdieping tot appartement
Advies: Niet akkoord

De commissie merkt op dat het realiseren van een appartement op de zolderverdieping van dit rijksmonument denkbaar is. Daarbij wordt er wel op gewezen dat het toepassen van gasgestookte apparatuur, vanwege het brandgevaar, met nadruk wordt ontraden.

Wat betreft de voorgestelde aanpassing van de invulling in de dakkapel in het voordakvlak wordt opgemerkt dat de voorgestelde volledige omvorming tot venster ingrijpend afwijkt van de bestaande zeer zeldzame situatie met een luik waarin een rondvenster en waarop een festoen, waardoor het karakter en het aanzicht van de dakkapel en daarmee de hele voorgevel van het rijksmonument onacceptabel verandert. Uitgangspunt zou moeten zijn dat het huidige bijzondere luik wordt gehandhaafd.

Om meer zicht te krijgen op de ouderdom en precieze opbouw van de dakkapel wordt verzocht om detailtekeningen en (detail)foto’s van de buiten- en binnenzijde van de dakkapel aan te leveren.

De extra dakramen op beide kanten van het dak dienen te voldoen aan de in de Nota Ruimtelijke Kwaliteit opgenomen criteria (waaronder maximaal twee dakramen per dakvlak met een maximale oppervlakte per dakraam van twee vierkante meter).

Tot slot wordt verzocht om nadere informatie, nadere details van de uit te voeren isolatiewerkzaamheden aan te leveren, vooral ter plaatse van de aansluitingen op de goot. Verzocht wordt aan de gemeente om ter plaatse te kijken en te beoordelen of wellicht een bouwhistorische verkenning met waardenstelling van de zolder wenselijk zou zijn.

Koepoortstraat 4 Middelburg

Voor: Kapisolatie
Advies: Akkoord

Het plan voor het isoleren van de kap, het aanbrengen van isolerende beglazing in de daklichten en het isoleren van de platte daken van dit rijksmonument, voldoet aan de in de nota opgenomen criteria. Het voorstel is akkoord.

Er wordt door de commissie extra aandacht gevraagd voor de uitvoering van detail V6.

Kromme Weele 23 Middelburg

Voor: Herstellen bovenste bouwlaag
Advies: Akkoord mits

Bij het rijksmonument aan de Kromme Weele 23 is recent ernstige brandschade ontstaan aan de nog grotendeels oorspronkelijke kapconstructie. Ondanks deze ingrijpende schade is in overleg met de gemeente zorgvuldig gekeken naar de mogelijkheden voor herstel. In het voorstel wordt uitgegaan van het grotendeels handhaven van het onderste deel van de 17e-eeuwse kapconstructie, dat wil zeggen de onderste jukken met flieringen en windverband. Daarboven wordt de kapconstructie in oude vorm vernieuwd.

Het plan voor het herstellen/reconstrueren van de door brand ontstane ernstige schade aan de kap/verdieping van dit rijksmonument is akkoord mits:

nader wordt geanalyseerd welke delen van de houtconstructies boven de onderste jukken alsnog kunnen worden gehandhaafd. Dit zijn de bovenste jukken met flieringen en windverband, en nokstijlconstructie. Het betreft net als bij de onderste jukken eikenhouten onderdelen die ondanks de brand, vanwege de overdimensionering (in het verleden werden balken uit voorzorg dikker gemaakt dan constructief nodig was), nog goed bruikbaar zijn. De aangetaste laag van ongeveer één centimeter is eenvoudig te verwijderen, waarna een voldoende draagkrachtig houtdikte overblijft.
De naaldhouten onderdelen (sporen en het dakbeschot) van de kapconstructie kunnen worden vervangen;
wat betreft de nieuwe geïsoleerde dakopbouw wordt gekozen voor de oplossing met een luchtspouw (niet de getekende variant).

Markt 29 Middelburg

Voor: Plaatsen kozijn
Advies: Aangehouden

De voorzitter opent de vergadering en heet de gast welkom.

De ontwerper/aannemer licht de achtergronden van het plan toe.

De commissie bedankt de ontwerper voor de toelichting en merkt op begrip te hebben voor de overwegingen en aandachtspunten vanuit het gebruik van de bakkerij/lunchroom. Echter de commissie beoordeelt in dit geval, bij niet-monumenten gelegen in het beschermde stadsgezicht, de uiteindelijke beeldkwaliteit van het pand na uitvoering van het plan.

Het nu voorliggende voorstel doet te veel afbreuk aan de ritmiek en architectuur van de gevel, levert niet de gewenste beeldkwaliteit op. De voorgestelde plaats voor de deur aan de zijde van de Markt levert, ook door de te brede deur, een onevenwichtig beeld op.

Geadviseerd wordt de deur aan de zijde van de Markt aan te brengen in het smallere deel van de pui, direct links van de beoogde plek. Dit is de oorspronkelijke plaats van de voordeur na de wederopbouw van het pand en sluit dus naadloos aan bij de oorspronkelijke architectuur. En, om ruimte te winnen, wordt geadviseerd het kozijn niet tussen de kolommen maar achter de kolommen van de pui te zetten, waardoor iets meer breedte voor de nieuwe deur beschikbaar komt. Op die manier komt de entree iets terug te liggen ten opzichte van de gevel, waardoor de entree nog extra wordt benadrukt. Daarbij is het aanbrengen van een borstwering in de huidige geopende, maar tot etalage te verbouwen pui-openingen nodig om de eenheid in de pui te handhaven.

Opgemerkt wordt ook dat het ontwerp van de nieuwe deuren eigentijdser mag, dat het kalf in de deuren achterwege gelaten mag worden.

Tot slot wordt de suggestie meegegeven de deur aan de Marktzijde achterwege te laten en alleen aan de Nieuwe Burg, waar een veel bredere opening aanwezig is in de pui, een nieuwe deur te maken.

Pijpstraat 1 Middelburg

Voor: Uitbreiden woning eerste verdieping
Advies: Aangehouden

Het plan voor het uitbreiden van dit rijksmonument op de verdieping is zonder nadere informatie over de monumentwaarden van de huidige kapconstructie niet te beoordelen. Verzocht wordt daar meer duidelijkheid over te verschaffen.Op voorhand wordt als mogelijk alternatief gesuggereerd een brede(re) dakkapel te realiseren (met aan

weerszijden minimaal een halve meter dakvlak), zodat het huidige beeld aan de achterzijde met een hellend dak vanaf de openbare weg behouden blijft.

Verwerijstraat 51 Middelburg

Voor: Plaatsen extra dakvensters
Advies: Akkoord mits

Het plan voor het aanbrengen van extra dakramen in de dakvlakken van dit rijksmonument voldoet aan de in de nota opgenomen criteria mits:

alle bestaande en nieuwe dakramen enkelvoudig blijven, zonder de ‘verdubbeling’ die is voorgesteld (zomin in de thans voorgestelde hoogte als in de eerder gevraagde breedte);
alle nieuwe dakramen dezelfde maatvoering krijgen als de al eerder vergunde bestaande dakramen;
in het dakvlak van de linker zijgevel aan de achterzijde het huidige dakraam wordt gehandhaafd, zonder de verdubbeling in hoogte (of breedte). Geen hoger dakraam aanbrengen;
het voorgestelde dakraam direct naast de topgevel aan de rechterzijde achterwege wordt gelaten, omdat hier het handhaven van het gesloten karakter van het dakvlak essentieel is vanwege de zichtbaarheid vanuit de openbare ruimte;
de bestaande dakramen in het dakvlak aan de achtergevel in hun bestaande formaat en positie worden gehandhaafd en de drie extra te plaatsen dakramen worden uitgevoerd als de bestaande dakramen. Ook in dit dakvlak zijn de voorgestelde verdubbelde hogere dakramen niet akkoord (zomin in de hoogte als de breedte).

Diversen Burggang 26-28

Voor: Realiseren twee appartementen

Dit gemeentelijk monument is door de monumentendeskundigen voorafgaand aan de vergadering bezocht.

Er is in het pand een mooie kapconstructie aanwezig. Het hele casco, inclusief de raampartijen verkeert nog in de originele staat. Het verlaagde plafond op de begane grond is niet historisch en mag worden verwijderd.

Het voorstel voor het realiseren van twee appartementen is denkbaar, waarbij wordt opgemerkt dat de aangeleverde tekeningen niet overeenkomen met de werkelijke situatie.

Verzocht wordt:

een bouwhistorische verkenning aan te leveren;
de tekeningen aan te passen, in overeenstemming te brengen met de werkelijke situatie;
de slaapkamers binnen de spanten te realiseren;
in de woningplattegrond de leefruimtes (woonkamer/keuken) zo veel mogelijk, over een grotere breedte dan nu aangegeven, aan de straat te situeren;
het aantal dakramen tot een minimum te beperken en deze uit te voeren zoals aangegeven in de Nota Ruimtelijke Kwaliteit.

Cookie-instellingen beheren

Waarom cookies?