Notulen vergadering ARK 11 juni 2026

Een verslag van de vergadering van het Adviesteam Ruimtelijke Kwaliteit van 11 juni 2026.

Deel I: Adviezen ruimtelijke-/beeldkwaliteit

Aanwezig:

ir. L. Brink, architect, voorzitter
ir. A. Goemans, architect, lid
ing. P. Meulmeester, secretaris

Atalantalaan Middelburg

Voor: Realiseren 88 appartementen
Advies: Akkoord

De Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit beoordeelt aanvragen op basis van de “Nota Ruimtelijke Kwaliteit gemeente Middelburg 2016”. Daarbij dient bij de beoordeling op dit bouwperceel met de volgende criteria rekening te worden gehouden: de vaste criteria en gebied 3 “De uitbreidingswijken” + BKP.

Het aangepaste en verder uitgewerkte plan voor het realiseren van 88 appartementen, verdeeld over 5 woonblokjes, is akkoord.

IJsselstraat 114 Middelburg

Voor: Plaatsen dakopbouw
Advies: Niet akkoord

Het voorstel voor het plaatsen van een dakopbouw, aan beide zijden van de bestaande nok van het dak, voldoet niet aan de in de nota opgenomen en/of de specifiek voor dergelijke uitbreidingen opgestelde criteria. Het voorstel is niet akkoord.

Geadviseerd wordt een dakopbouw te realiseren door middel van het naar achteren verlengen van het voordakvlak, zoals toegepast op de panden IJsselstraat 120 (in hetzelfde bouwblok als deze woning) en IJsselstraat 96.

Er wordt gestreefd naar zoveel mogelijk uniformiteit per bouwblok en, indien mogelijk, in de directe omgeving. Die uniformiteit wordt alleen bereikt door het realiseren van een dakopbouw als op IJsselstraat 120).

Duke Ellingtonstraat, kavel 41, Middelburg

Voor: Realiseren nieuwbouwwoning
Advies: Akkoord

Het plan voor het realiseren van een vrijstaande woning op dit perceel voldoet aan de in de nota en het BKP opgenomen criteria. Het voorstel is akkoord.

De commissie geeft als suggestie mee de (vergunningsvrije) wit gestucte aanbouw uit te voeren in metselwerk (als de woning). Het witte stucwerk wijkt te veel af, past niet bij de rest van de woning.

Molenweg 5 Nieuw- en Sint Joosland

Voor: Realiseren aanbouw
Advies: Akkoord

Het aan de opmerkingen van de ARK aangepaste plan voor het realiseren van een aanbouw aan deze woning is akkoord.

Schoolstraat 15 Arnemuiden

Voor: Realiseren dakkapel
Advies: Akkoord

Het aangepaste plan voor het realiseren van een dakkapel/dakopbouw op deze woning in de kern van Arnemuiden is akkoord mits:

de hoogte van de dakkapel wordt teruggebracht naar de hoogte van de dakkapellen bij de buurpanden;
de dichte delen in de voorgevel van de dakkapel smaller worden uitgevoerd.

De commissie merkt daarbij op dat zonder het verlagen van de dakkapel het plan niet akkoord is, er sprake blijft van ernstige mate van strijdigheid met redelijke eisen van welstand.

Slaak, kavel A26, Arnemuiden

Voor: Realiseren nieuwbouwwoning
Advies: Akkoord mits

Het plan voor het realiseren van een vrijstaande woning op dit perceel voldoet aan de in de nota en het BKP opgenomen criteria mits:

er meer eenheid wordt aangebracht in de gevelopeningen van de voorgevel. De voorgevel kent nu te veel verschillende raamvormen. Geadviseerd wordt de ramen aan de rechterzijde van de gevel ook toe te passen aan de linkerzijde van de gevel. Op die manier ontstaat meer, voor dit type woning, kenmerkende symmetrie;
de risaliet onder de goot blijft. Daardoor kunnen ook de hemelwaterafvoeren in de hoeken van de risaliet achterwege blijven. Plaats die hemelwaterafvoeren om de hoek.

Slaak, kavel A27, Arnemuiden

Voor: Realiseren nieuwbouwwoning
Advies: Akkoord mits

Het plan voor het realiseren van een vrijstaande woning op dit perceel voldoet aan de in de nota en het BKP opgenomen criteria mits:

er meer eenheid wordt aangebracht in de gevelopeningen van de voorgevel. De voorgevel kent nu te veel verschillende raamvormen. Geadviseerd wordt de ramen aan de rechterzijde van de gevel ook toe te passen aan de linkerzijde van de gevel. Op die manier ontstaat meer, voor dit type woning, kenmerkende symmetrie;
laat de hemelwaterafvoeren in de hoeken van de risaliet achterwege.

De commissie geeft daarnaast als suggestie mee ook de achtergevel meer symmetrisch te maken, meer gevelopeningen aan te brengen. De linkerzijde van de achtergevel is nu erg gesloten.

Roozenburglaan 89 Middelburg

Voor: Verbouwen bestaand pand
Advies: Aangehouden

De commissie merkt op dat de kwaliteit van het ontwerp niet of onvoldoende terugkomt in de nu voorliggende uitwerking van het plan. De nu voorliggende uitwerking mist de verfijning van het schetsontwerp.

De commissie is niet overtuigd van de aangebrachte wijzigingen en verzoekt om een nadere (schriftelijke) toelichting.

Daarnaast heeft de commissie de volgende opmerkingen op het plan:

verklein het dichte deel (van vijf naar twee dichte delen), bij het trappenhuis, van de gevel aan de Dauwendaelsestraat;
waarvoor dient het doosachtige volume op het hogere dak en hoe ziet dat volume eruit. Installaties zouden in het opbouwvolume in het midden van de laagbouw komen, zodat het hoofddak vrij kon blijven;
de hemelwaterafvoeren maken nu te weinig onderdeel uit van de architectuur van de naar de openbare ruimte gekeerde buitengevels;
laat de ingekorte pergola op de verdieping volledig achter de zijgevel blijven (gezien vanaf de Dauwendaelsestraat).

Deel II: Adviezen monumenten/beschermd stadsgezicht/beeldkwaliteit

Aanwezig:

ir. L. Brink, architect, voorzitter
ir. A. Goemans, architect, lid
M. Bimmel, bouwhistoricus, lid
drs. K. Emmens, bouwhistoricus, lid
ing. P. Meulmeester, secretaris

Dam 39 Middelburg

Voor: Realiseren appartement
Advies: Akkoord mits

Het deels aan de opmerkingen van de commissie van 26 maart jl. aangepaste plan voor het realiseren van een appartement in dit pand doet geen afbreuk aan de historische kwaliteiten van dit rijksmonument mits:

er alsnog details van de bestaande toestand van de dakkapel worden aangeleverd. De commissie vraagt daarbij ook aan te geven welk type dakbedekking nu aanwezig is;
de houten bekleding aan de binnenzijde van de dakkapel gehandhaafd blijft, demonteren ervan is niet akkoord. Voor de isolatie van de dakkapel dienen het isolatiemateriaal en de dakbedekking op de beplanking te worden aangebracht. De opmerkingen op de tekening wekken namelijk de indruk dat de beplanking zou worden gedemonteerd om vervolgens op het isolatiemateriaal gespijkerd de worden en dat is niet wenselijk.

Daarnaast vraagt de commissie aandacht voor het leidingenverloop. Voor de aansluitingen wordt gebruik gemaakt van de leidingen die al eerder naar de zolder zijn aangelegd. Voor het horizontale verloop van de leidingen naar keuken en badkamer bijvoorbeeld, is het van groot belang dat ze worden aangelegd zonder dat ze de bestaande hoog monumentale zoldervloer en draagconstructie aantasten.

Tot slot dient het voorste dakraam van het rechter dakvlak dat zich dicht bij de nok bevindt, conform het beleid, weg te laten of in één lijn met de andere aan te brengen.

Pijpstraat 1 Middelburg

Voor: Uitbreiden woning
Advies: Akkoord

Het plan voor het uitbreiden van deze woning in het beschermde stadsgezicht, met een verdieping en een kap, past in het straatbeeld, voldoet aan de in de nota opgenomen criteria en doet geen afbreuk aan de karakteristiek van het beschermde stadsgezicht. Het voorstel is akkoord.

Koorkerkstraat 1 Middelburg

Voor: Aanpassen gevels
Advies: Aangehouden

De architect en de eigenaar lichten het plan mondeling toe. De stedenbouwkundige van de gemeente licht de voorgenomen herinrichting van het pleintje toe.

De commissie merkt op begrip te hebben voor de wens voor een meer eenduidige uitstraling van de drie, nu nog duidelijk te onderscheiden panden, die tot deze horecagelegenheid behoren.

De manier waarop die gewenste eenduidige uitstraling wordt vormgegeven roept de nodige vraagtekens op. De voorgestelde rode kleur, de middeleeuwse kleur vermiljoen, past niet bij het tijdsbeeld van de panden en het “inpakken” van de gevels met klimplanten gaat te veel ten koste van de herkenbaarheid en de architectuur van de panden, ook in relatie tot de onbegroeide gevelwanden aan het pleintje. Bijna volledig door groen aan het zicht onttrokken gevels passen niet in deze binnenstedelijke context.

De commissie verzoekt om die reden de gewenste eenduidige uitstraling in andere zaken te zoeken, zoals:

een andere kleur voor de kozijnen uit het kleurenbeleid te kiezen die past bij het tijdsbeeld van de panden;
het aanbrengen van de naam van de horecagelegenheid op de puien op de begane grond van de drie panden conform het reclamebeleid;
een meer eenduidige invulling van de puien op de begane grond te ontwerpen, passend bij het individuele karakter van de panden;
het plaatsen van leibomen of klimplanten voor de gevels, en niet op de gevels.

Tot slot merkt de commissie op dat een uniforme invulling van het terras met terrasmeubilair en parasol een afdoende middel is om de herkenbaarheid en de eenduidige uitstraling van de horecagelegenheid te realiseren, zonder de te behouden individualiteit van de gevels aan te tasten.

Rotterdamsekaai 13 Middelburg

Voor: Verbouwen woning
Advies: Aangehouden

De monumentenleden van de commissie hebben voorafgaand aan de vergadering het pand bezocht.

De opdrachtgevers en de architect lichten het plan tijdens de vergadering mondeling toe. Aangegeven wordt dat er is behoefte aan isolerende maatregelen ten behoeve van het wooncomfort.

De commissie merkt op enthousiast te zijn over het pand en de laat-19de-eeuwse aanbouw met trappenhuis.

De eigenaren hebben toegelicht dat zij vermoeden dat het trappenhuis en de gevel op de eerste verdieping van de aanbouw een herstelling dan wel toevoeging zijn van kort na de oorlog. De waarneming tijdens het locatiebezoek geeft een andere uitkomst. De gevel (verdieping) is samen met de kozijnen een vernieuwing van rond 1900, in materiaalgebruik en detaillering. De oudere balklagen uit de 17e of 18e eeuw zijn hierbij gehandhaafd. De gevel op de begane grond heeft drie gevelopeningen die in verschillende perioden zijn aangebracht. Door de afgewerkte staat (cementpleister) van de gevel is de context niet te bepalen. Echter, de afwerklaag is kenmerkend voor gevels waar herstellingen, aanpassingen of fasen werden weggewerkt. Het verschil tussen de geveldelen van de begane grond en verdieping wijst op een hogere ouderdom van de gevel op de begane grond.

De traptoren is in zijn materiaalgebruik, gevelopeningen en vensters, deuren en de trap met de leuning een bouwdeel dat dateert van rond 1900. Uit dezelfde tijd als de gevel van de aanbouw op de eerste verdieping. Mede om die reden is de commissie geen voorstander van sloop/vernieuwbouw van de aanbouw, wat bij monumenten overigens altijd de laatste optie is. Onvolkomenheden zijn bij monumenten zelden aanleiding om zo rigoureus in te grijpen. De huidige technische staat geeft daar ook geen aanleiding toe. De geconstateerde technische problemen zijn waarschijnlijk op te lossen door verbetering van de bestaande draagconstructie, aanvullende maatregelen of plaatselijke verbeteringen.

Een andere indeling in het interieur van de aanbouw en de doorbraken in de kopgevel zijn wel voorstelbaar. Wat de gevelopeningen in de kopgevel van de aanbouw betreft zou meer relatie met de gevelopeningen in de langsgevel kunnen worden gezocht. Ook is voorstelbaar dat het halve “melkmeisje” (deur met zijraam) op de begane grond van de aanbouw wordt vervangen door een dubbele deur binnen de bestaande gevelopening.

Isolerende maatregelen zijn met maatwerk in monumenten goed realiseerbaar. De commissie verwijst naar de brochure “een warme jas” van de Rijksdienst Cultureel Erfgoed, die inzicht geeft in de verschillende mogelijkheden.

Maisbaai 2 Middelburg

Voor: Stabiliseren fundatie
Advies: Aangehouden

De monumentenleden van de commissie hebben voorafgaand aan de vergadering het pand bezocht.

De eigenaar van het appartement met de aangebouwde serre licht het plan voor het stabiliseren van de fundering tijdens de vergadering mondeling toe. Het appartement bevindt zich in een uitbreiding uit omstreeks 1840 van een ouder gebouw, en op een later moment is de uitbreiding ingekort. Rond 1995 zijn appartementen in het complex gemaakt en is tegen de uitbreiding uit 1840 een serre geplaatst, De eigenaar geeft aan dat de serre, en de erboven gelegen later aangebrachte gevelopening op de verdieping, met grote waarschijnlijkheid de oorzaak zijn van de scheurvorming in de gevel.

De commissie ziet in het stabiliseren van de fundering een mogelijke oplossing om verdere scheurvorming tegen te gaan. Daar worden echter wel enkele kanttekeningen bij geplaatst.

Zo is niet duidelijk welke invloed van het stabiliseren van dit deel van de fundering heeft op het aansluitende deel van het gebouw dat (nog) niet wordt aangepakt. Verzocht wordt te onderzoeken of een meer samenhangende oplossing mogelijk is.

Daarnaast wordt geadviseerd de serre “los te koppelen” van het gebouw. Wellicht dat dan met een minder zware oplossing kan worden volstaan.

Het vaststellen van de oorzaak van de verzakking kan essentieel zijn voor de keuze voor de eventueel te nemen maatregelen. Uit het sonderingsrapport blijkt bijvoorbeeld een relatief laag draagvermogen van de directe ondergrond. Echter het bouwdeel, uit 1840, staat al geruime tijd op die ondergrond en de bewoner geeft aan dat pas na de verbouwing van 1995 de problemen zijn ontstaan: de ondergrond voldeed kennelijk tussen 1840 en 1995.

Uit de aangeleverde foto’s komt nog een andere mogelijke oorzaak naar voren. Er is een stalen balk in of na 1995 aangebracht die is opgelegd in de muurdam vlak bij de hoek linksachter waar de zwaarste zettingen (scheuren) zijn geconstateerd. Dit wekt de indruk dat de fundering, die voorheen voldeed, nu overbelast is.

Daaruit kan de conclusie worden getrokken dat, als deze punten waar overbelasting optreedt aangepakt worden, wellicht (lokaal) al een voldoende effect zou kunnen worden verkregen, zonder dat een integrale aanpak van de fundering, door de gehele fundering te versterken, nodig is. Wat de commissie betreft verdient dit nader onderzoek.

Markt 23 Middelburg

Voor: Aangebrachte gevelopening achtergevel
Advies: Niet akkoord

De zonder de benodigde vergunning aangebrachte doorbraak in de oorspronkelijke achtergevel van dit gemeentelijk monument doet afbreuk aan de historische kwaliteit, historische structuur van dit pand. De gemaakte doorbraak is niet akkoord, zie ook het advies van de commissie van 12 februari 2026:

De oorspronkelijke achtergevel van het pand Markt 23, met de drie oorspronkelijke ramen, vormt een belangrijk onderdeel van de oorspronkelijke structuur en afleesbaarheid van het gemeentelijk monument.

Die structuur en afleesbaarheid wordt door het verwijderen van de borstwering van het middelste raam en het dichtzetten van de twee andere ramen te veel aangetast, tenietgedaan. Handhaven van de bestaande situatie is noodzakelijk.

Vlissingsesingel 40 Middelburg

Voor: Klacht over verloedering gevel
Advies: Overig

De commissie constateert dat de bouwkundige staat van deze woning in het beschermde stadsgezicht geen aanleiding geeft tot het voorleggen van deze situatie aan de ARK.

Het is niet aan de ARK om te adviseren over de manier waarop een pand wordt gebruikt.