Een verslag van de vergadering van het Walchers Adviesteam Ruimtelijke Kwaliteit van 17 juni 2021.

Deel I: Adviezen ruimtelijke- /beeldkwaliteit

Aanwezig:

  • ir. L. Brink, voorzitter
  • ir. A.G.M. Goemans, voorzitter
  • ing. P. Meulmeester, secretaris

Hoek Paukenweg/Althoornweg Middelburg

  • Voor: het bouwen van een bedrijfspand met kantoor
  • Aanvrager: Hoogesteger Verkeersopleidingen B.V.
  • Ontwerp: Hoondert Staalbouw B.V.
  • Advies: Niet akkoord

Het Walcherse Adviesteam Ruimtelijke Kwaliteit beoordeelt aanvragen op basis van de “Nota Ruimtelijke Kwaliteit gemeente Middelburg 2016”. Daarbij dient bij de beoordeling op dit bouwperceel met de volgende criteria rekening te worden gehouden: de vaste criteria, gebied 4 Handel en kantoren het Masterplan Mortiere bedrijvengebied.

Het plan voor het bouwen van een bedrijfspand met kantoor op dit perceel voldoet niet aan de in de nota en het Masterplan Mortiere opgenomen criteria. In deel van het bedrijventerrein Mortiere, langs de Mannezeesche Watergang, dienen de gevels een representatief, open en showroomachtig karakter te hebben met toepassing van hoogwaardige materialen. Aan deze uitgangspunten wordt bij dit plan, mede vanwege het te lage ambitieniveau, niet voldaan. Het plan is om die reden niet akkoord.

Het Adviesteam adviseert:

  • meer transparantie aan te brengen in de voor- en linker zijgevel, vooral op de verdieping en bij de entree. En bij de verblijfsruimten maximale transparantie te bewerkstelligen.
  • de entree “zakelijker” vorm te geven, onder andere door het achterwege laten van het kader om de pui en de onderverdeling in de pui;
  • ook het kader rondom de ramen op de verdieping achterwege te laten en meer ritmiek in de gevels aan te brengen;
  • een meer hoogwaardig materiaal in de plint toe te passen (bijvoorbeeld metselwerk);
  • een meer verfijnd profiel voor de gevels toe te passen (of geen profiel als bij het buurpand);
  • aan te geven hoe de terreininrichting eruit komt te zien.

Duke Ellingtonstraat 24 Middelburg

  • Voor: het bouwen van een woning
  • Ontwerp: Groothuis Bouw B.V.
  • Advies: Niet akkoord

Het Walcherse Adviesteam Ruimtelijke Kwaliteit beoordeelt aanvragen op basis van de “Nota Ruimtelijke Kwaliteit gemeente Middelburg 2016”. Daarbij dient bij de beoordeling op dit bouwperceel met de volgende criteria rekening te worden gehouden: de vaste criteria, gebied 3 de Uitbreidingswijken en het BKP Mortiere.

Het plan voor het bouwen van een vrijstaande woning op dit perceel voldoet in onvoldoende mate aan de ontwerpuitgangspunten van deze wijk. Het voorstel is niet akkoord.

Geadviseerd wordt om:

  • de entree te verbijzonderen (bijvoorbeeld met een gemetseld kader);
  • een plint in een andere kleur metselwerk toe te passen;
  • verbijzonderingen in het metselwerk aan te brengen (rollagen, kaders, ander metselwerkverband, enz.);
  • in de voorgevel de ramen op de verdieping uit te voeren met een bovenlicht, of ze minder hoog uit te voeren (als in de achtergevel);
  • en om de ramen in de voorgevel dichter bij elkaar te plaatsen. De verhoudingen in de gevel kloppen niet;
  • de breedte/hoogteverhoudingen van de ramen te herzien;
  • hiërarchie tussen de ramen op de begane grond en de verdieping aan te brengen. Het gaat daarbij (en bij de twee hierboven gemaakte opmerkingen) om subtiele aanpassingen.

Duke Ellingtonstraat 115 Middelburg

  • Voor: het bouwen van een vrijstaande woning
  • Ontwerp: Aannemingsbedrijf Fraanje B.V.
  • Advies: Akkoord mits

Het aangepaste plan is akkoord mits:

  • witte kozijnen worden toegepast (zie vorig advies);
  • aan te geven waaruit de horizontale lijnen in de gevel bestaan. Indien dit alleen een andere kleur schilderwerk is, deze horizontale lijnen achterwege laten.

Kotter 7A Arnemuiden

  • Voor: het bouwen van een vrijstaande woning
  • Ontwerp: Aannemingsbedrijf Fraanje B.V.
  • Advies: Akkoord mits

Het aangepaste plan voor het bouwen van een vrijstaande woning op dit perceel is akkoord mits:

  • de entree meer wordt geaccentueerd. De nu aangebrachte luifel is wat dat betreft onvoldoende. De oplossing om de entree meer in het oog te laten springen zou ook kunnen worden gezocht in het vergroten van de afstand van de entree tot de voorgevel van de berging (de entree naar rechts verplaatsen of de berging verder naar achteren);
  • er een plint in een andere kleur metselwerk wordt toegepast
  • de hemelwaterafvoeren in een gedekte kleur worden uitgevoerd.

Langeweg 20 Nieuw- en Sint Joosland

  • Voor: het bouwen van een schuur-mantelzorgwoning
  • Advies: Akkoord mits

Het aangepaste plan is door de ontwerper mondeling toegelicht.

Het Adviesteam geeft aan akkoord te gaan met de huidige opzet. Het aangepaste plan is om die reden akkoord mits:

  • in de voorgevel van de aanbouw drie ramen worden toegepast en die ramen iets lager in de gevel te zetten;
  • in de ramen in de voorgevel van de aanbouw een tussenstijl of een bovenlicht toe te passen.

Langstraat 2 Arnemuiden

  • Voor: het vernieuwbouwen van Joosse wonen
  • Architect: Roosros Architecten
  • Advies: Akkoord mits

Het aangepaste plan voor het verbouwen van dit winkelpand is akkoord mits:

  • de metselwerk “kaders” in de gevels op de verdieping achterwege worden gelaten. Laat de achterliggende balkons/loggia’s, ook die op de hoek aan de Burgemeester Langebeekestraat, volledig open;
  • het metselwerk van de gevels op de verdieping doorgezet wordt tot aan de puien in de gevels grenzend aan de balkons/de loggia’s en pas ook boven deze puien metselwerk toe. Maak daarbij de dakrand boven de puien even hoog als de dakrand in de voorgevels;
  • het metselwerk onder de ramen op de verdieping wel worden doorgezet ter plaatse van de balkons/loggia’s. Deze borstwering in dezelfde kleur metselwerk uitvoeren als de rest van de gevel;
  • in het dichte vlak in de zijgevel een verbijzondering in het metselwerk wordt toegepast.

Meanderlaan 2-482 Middelburg

  • Voor: het aanpassen van woningen Meanderlaan
  • Aanvrager: Stichting Woongoed Middelburg
  • Architect: Ag Nova Architecten Amersfoort B.V.
  • Advies: Akkoord mits

Het aangepaste en verder uitgewerkte plan voor het aanpassen/renoveren van dit wooncomplex is akkoord mits de postvakken in de torens bij de onderdoorgangen zodanig worden geplaatst dat het zicht op de onderdoorgangen niet (of nauwelijks) wordt belemmerd (zie ook het advies van 22 april jl.).

Daarnaast geeft het Adviesteam de suggestie mee om in de invulling van de bestaande gaten in de plint (de huidige garageboxen) meer ritmiek, meer rust aan te brengen. Bijvoorbeeld door steeds hetzelfde deel van de te plaatsen pui dicht te maken.

Nieuwe Vlissingseweg 112 Middelburg

  • Voor: het uitbreiden van een woonhuis
  • Ontwerp: Contek Serooskerke
  • Advies: Akkoord

Optie 1 van het aangepaste plan is akkoord.

Oude Veerseweg 20 Middelburg

  • Voor: het bouwen van een bedrijfshal
  • Aanvrager: Vogel Verhuizingen-Mondial Movers
  • Ontwerp: Hanse Staalbouw B.V.
  • Advies: Akkoord mits

Het Walcherse Adviesteam Ruimtelijke Kwaliteit beoordeelt aanvragen op basis van de “Nota Ruimtelijke Kwaliteit gemeente Middelburg 2016”. Daarbij dient bij de beoordeling op dit bouwperceel met de volgende criteria rekening te worden gehouden: de vaste criteria en gebied 7 Industrie.

Het plan voor het bouwen van een bedrijfshal voldoet aan de in de nota opgenomen criteria mits de prefab betonnen borstwering/plint in een zo licht mogelijke kleur grijs wordt uitgevoerd.

Poelendaelesingel 10 Middelburg

  • Voor: het herontwikkelen van gebouw C tot studentenhuisvesting
  • Aanvrager: Zeeland Nuts B.V.
  • Architect: Burosalt B.V.
  • Advies: Akkoord mits

Het aangepast plan voor het transformeren van dit kantoorpand naar studentenwoningen is akkoord mits daar waar de plattegrond het toelaat meer ritmiek in de gevels aan te brengen, de kozijnen van de verdiepingen beter ten opzichte van elkaar uit te lijnen.

Daarbij kan het linker blokje van de voorgevel noord als voorbeeld dienen (herhaal dat patroon bij de andere twee blokjes).

Deel II: Adviezen monumenten/beschermd stadsgezicht/beeldkwaliteit

Aanwezig:

  • Ir. L. Brink, architect, voorzitter
  • ir. A.G.M. Goemans, architect, lid
  • M.L.J. Bimmel, bouwhistoricus, lid
  • ing. P. Meulmeester, secretaris

Dam 21 Middelburg

  • Voor: het renoveren van de aanbouw woonbestemming
  • Aanvrager: Lovago B.V.
  • Architect: Thys + Gutberlet Architectuur
  • Advies: Aangehouden

Het Walcherse Adviesteam Ruimtelijke Kwaliteit beoordeelt aanvragen op basis van de “Nota Ruimtelijke Kwaliteit gemeente Middelburg 2016”. Daarbij dient bij de beoordeling op dit bouwperceel met de volgende criteria rekening te worden gehouden: de vaste criteria, gebied 1 het Middelburgs profiel.

De gemaakte afspraak van 14 juni kon helaas niet doorgaan. Verzocht wordt een nieuwe afspraak te maken. De behandeling van dit plan wordt tot die tijd uitgesteld.

Kousteensedijk 5 Middelburg

  • Voor: het aanbrengen van gevelreclame
  • Aanvrager: Adriaanse en Van der Weel Advocaten
  • Advies: Niet akkoord

Het Walcherse Adviesteam Ruimtelijke Kwaliteit beoordeelt aanvragen op basis van de “Nota Ruimtelijke Kwaliteit gemeente Middelburg 2016”. Daarbij dient bij de beoordeling op dit bouwperceel met de volgende criteria rekening te worden gehouden: de vaste criteria, gebied 1 het Middelburgs profiel.

Het plan voor het aanbrengen van gevelreclame op dit kantoorpand voldoet niet aan de in de nota opgenomen criteria:

  • de reclame uitingen zitten te dicht onder de dakrand, zitten niet op de juiste plaats op de gevel (niet op de borstwering van de 1ste verdieping);
  • de lengte van de reclames bedraagt meer dan 3,60 m.;
  • de totale hoogte van de reclame aan de zijde van de Binnenhaven bedraagt meer dan 30 cm.

Het Adviesteam ziet in dit specifieke geval geen aanleiding van de in de nota opgenomen criteria af te wijken. Het voorstel is niet akkoord.

Geadviseerd wordt:

  • de reclame aan de zijde van de Blauwedijk naar rechts te verplaatsen (zo dicht mogelijk bij de hoek) en de reclame aan te brengen op de borstwering van de 2de verdieping;
  • de reclame aan de zijde van de Binnenhaven te verkleinen, uit te lijnen met de andere reclame (van Maxxton) en niet hoger dan de bovendorpel van de kozijnen op de 2de verdieping te plaatsen (of de reclame uit te lijnen met Maxxton en aan te brengen op de borstwering van de 1ste verdieping).

Lange Noordstraat 2 Middelburg

  • Voor: het plaatsen van een windscherm en een vaste parasol
  • Advies: Akkoord mits

Het Walcherse Adviesteam Ruimtelijke Kwaliteit beoordeelt aanvragen op basis van de “Nota Ruimtelijke Kwaliteit gemeente Middelburg 2016”. Daarbij dient bij de beoordeling op dit bouwperceel met de volgende criteria rekening te worden gehouden: de vaste criteria, gebied 1 het Middelburgs profiel.

Het plan voor het plaatsen van een windscherm en een vaste parasol op het terras voor de gevel van dit gemeentelijk monument is akkoord mits:

  • het deel van het windscherm evenwijdig aan de gevel achterwege wordt gelaten;
  • het scherm haaks op de gevel op te delen in drie gelijke delen;
  • voor de parasol een kleur conform het in de nota opgenomen kleurenpallet wordt gekozen;
  • er geen banken tegen het scherm worden geplaats. Banken doen de transparantie van de te plaatsen schermen teniet;
  • de huidige plaat met het menu wordt verwijderd/achterwege wordt gelaten. Een dergelijke dichte plaat is, zeker op die plek, niet toegestaan. De plaat met het menu en de huidige banken gaan ten koste van de gewenste “openheid” en ruimtelijkheid van deze prominente hoeksituatie.

Langeviele 75 Middelburg

  • Voor: het verplaatsen van het afzuigkanaal
  • Aanvrager: Gewoondoen B.V.
  • Advies: Akkoord mits

Het aangepaste plan voor het verplaatsen van een afvoerkanaal is akkoord mits het kanaal langs de gevel, onder de dakrand, wordt versleept.

Markt 77 Middelburg

  • Voor: het vervangen van een serre en het verbouwen van een toilet- en bergruimte
  • Aanvrager: Thys+Gutberlet
  • Advies: Akkoord mits

Het pand is op 7 juni jl. bezocht.

Het verder uitgewerkte plan voor het vervangen van de serre en het verbouwen van de toilet- en bergruimte is akkoord mits de bestaande gevellijsten in de voorgevel volledig worden gehandhaafd. Daartoe de nieuwe serre volledig “los” houden van de bestaande gevel/het bestaande lijstwerk.

Oostkerkplein 1 Middelburg

  • Voor: het verduurzamen van de Oostkerk
  • Aanvrager: Stichting Monumenten Bezit
  • Advies: Aangehouden

Er is een oriënterend locatiebezoek geweest op 7 juni in het bijzijn van de aanvrager, de heer Koot van de Stichting Monumenten Bezit. Dit was bedoeld om een beter inzicht te krijgen in het plan van aanpak en de gevolgen daarvan voor dit topmonument.

Naar aanleiding van dit bezoek zijn er voor het plan voor het verder verduurzamen van de Oostkerk nadere gegevens ingediend.

Op 24 november 2020 is een omgevingsvergunning verleend voor de 1e fase. Het uitgangspunt is dat met een combinatie van maatregelen een verduurzamingsslag kan worden bewerkstelligd. De te nemen maatregelen zijn gebaseerd op het principe van verwarming met lage temperatuur van lucht en vloer van de kerkruimte. De verleende onderdelen zijn:

  • Elektrisch verwarmde voorzetbeglazing (gedetailleerd uitvoeringsplan);
  • Elektrische muurverwarming (gedetailleerd uitvoeringsplan);
  • Watervoerende vloerverwarming (gedetailleerd uitvoeringsplan);
  • Luchtgordijn over de kerkruimte ter hoogte van de aanzet van de koepel (principeplan zoals aangegeven op de tekeningen) uitgaande van een reeks van horizontale inblaasvoorzieningen voor verwarmde lucht rondom, onder de aanzet van de koepel. Ter hoogte van deze inblaasvoorzieningen en dus eveneens rondom, worden voorzieningen voor de afzuiging van afgekoelde lucht aangebracht.

Dit luchtgordijn levert het grootste aandeel in het verduurzamingsplan. Het voorkomt het opstijgen, en daardoor verloren gaan van verwarmde lucht uit de kerkruimte naar de koepel en de lantaarn.

Voor de volgende onderdelen, fase twee de warmteopwekking, wordt nu vergunning aangevraagd:

  • Definitieve technische uitwerking van de installaties voor het luchtgordijn ter hoogte van de aanzet van de koepel;
  • Inrichting van de technische ruimte boven de consistorie inclusief een draagconstructie voor de luchtbehandelingskast (de warmtepomp is komen te vervallen);
  • Het plaatsen van een toiletgroep in de consistorie;
  • Het realiseren en inrichten van technische ruimten in het pand Verwerijstraat 34;
  • Het aanbrengen van wijzigingen aan het exterieur van de Oostkerk en de Verwerijstraat 34 t.b.v. de werking van de installaties;
  • Vervanging van de bestaande infra-roodstralers door nieuwe infra-roodstralers;
  • Het aanbrengen van verdeler voor vloerverwarming onder de kerkbank en het aanbrengen van warmteverdelers voor de wandverwarming in kasten achter de kolommen naast het orgel;

Op tekening W-3 is de definitieve uitvoering van de luchtbehandelingsinstallaties achter het hoofdgestel en de jet-systemen in de aftimmering onder de architraaf aangegeven. Er is sprake van 6 jet-systemen (inblaasvoorzieningen) en daarboven 8 afzuigvoorzieningen. Daarbij wordt de opmerking gemaakt dat het orgel uit de geforceerde luchtstroom wordt gehouden. Door de aanvrager zal hierover nadere informatie worden ingediend.

Deze extra informatie is van belang gezien de gevolgen die een verwarmingssysteem in het kader van klimaatbeheersing van een historisch kerkgebouw voor een monumentaal orgel en ook andere historische onderdelen kan hebben.

In dit kader verwijst het Adviesteam naar de brochures van de RCE:

  • Kerkorgels en binnenklimaat;
  • Klimaatbeheersing in monumentale kerken.

Omdat in dit geval sprake is van een bijzonder waardevol orgel dat ook als zodanig in de registerbeschrijving van de RCE is opgenomen en specifieke kennis hierover bij het Adviesteam ontbreekt is de aanvrager gevraagd om in dit stadium van de planbeoordeling advies in te winnen bij de RCE, met de vraag wat de beste omgangsvorm met klimaatbeheersing in relatie tot het orgel zou kunnen zijn. Het Adviesteam acht een advies van de RCE noodzakelijk om inzicht te krijgen in de mogelijke gevolgen van de beschreven ingrepen voor het orgel en de overige kwetsbare, vocht- en temperatuurgevoelige onderdelen van het interieur. Ook voor de overige interieuronderdelen wordt verzocht advies in te winnen bij de RCE.

De inbouw van de toiletgroep in de consistorie is eveneens bekeken. Tijdens het bezoek is gevraagd om te onderzoeken of plaatsing van de toiletvoorziening als losstaand element in de consistorie kan plaatsvinden. Plaatsing koud tegen het muurwerk rondom het venster wordt afgeraden omdat daarmee het venster onbereikbaar wordt voor onderhoud, de negatieve gevolgen van eventuele onzichtbare lekkages in waterleidingen en afvoeren en de inbreuk van de toiletgroep op de herkenbaarheid en beleving van de consistorie.

Voor de inbouw van de toiletgroep is inmiddels een alternatief voorstel gedaan. Dit laatste voorstel voor het inbouwen van een toiletgroep is akkoord.

Verzocht wordt nadere informatie in te dienen over de manier waarop de verdeler voor vloerverwarming, reversibel onder de kerkbank links onder het orgel, wordt aangebracht. En graag een beknopte lijst van ingrepen per ruimte aan te leveren in verband met de overzichtelijkheid (en controle).

Het Adviesteam vraagt tevens aandacht voor de uitvoering van het stut- en stempelwerk op de bestaande draagconstructies, het uitvoeren van balkkopherstel en de inkassing van stalen balken. De uitvoeringswijze van genoemde maatregelen moet nader worden onderbouwd;

Tot slot merkt het Adviesteam op dat op dit moment, mede aan de hand van de bevindingen ter plaatse, nog geen definitief standpunt kan worden ingenomen. Een definitieve beoordeling kan alleen plaatsvinden als het plan volledig is uitgewerkt en inzichtelijk is gemaakt wat de gevolgen van de voorgestelde ingrepen voor dit topmonument zijn. Ook moeten de adviezen van de RCE voorhanden zijn.

Vlissingsestraat 56 Middelburg

  • Voor: het isoleren van pannendak
  • Aanvrager: Bouwbedrijf Veere
  • Ontwerp: BWZ Adviseurs en Architecten
  • Advies: Akkoord

Het verder uitgewerkte plan voor het isoleren van het dak van dit rijksmonument is akkoord.

Er wordt aandacht gevraagd voor het mogelijk optreden van condensvorming aan de onderzijde van de goot.

Molstraat 9 Middelburg

  • Voor: verzoek tot aanwijzen van het pand als gemeentelijk monument
  • Advies: Akkoord

Het adviesteam adviseert positief met betrekking tot het aan de lijst van gemeentelijke monumenten toevoegen van dit pand.