Een verslag van de vergadering van het Walchers Adviesteam Ruimtelijke Kwaliteit van 12 mei 2022.

Deel I: Adviezen ruimtelijke- /beeldkwaliteit

Aanwezig:

  • ir. L. Brink, architect, voorzitter
  • prof. ir. W. Patijn, architect, lid
  • ing. P. Meulmeester, secretaris

Arnelaan 1 Middelburg

  • Voor: het uitbreiden van de woning aan de zijkant, en het uitbreiden van de badkamer
  • Ontwerp: Gabriëlse Architectuur
  • Advies: Akkoord mits

Het Walcherse Adviesteam Ruimtelijke Kwaliteit beoordeelt aanvragen op basis van de “Nota Ruimtelijke Kwaliteit gemeente Middelburg 2016”. Daarbij dient bij de beoordeling op dit bouwperceel met de volgende criteria rekening te worden gehouden: de vaste criteria en gebied 3 “de Uitbreidingswijken”.

Het plan voor het uitbreiden van deze woning is akkoord mits:

  • de uitbreiding keuken in metselwerk wordt uitgevoerd;
  • de doorgetrokken gevel achterwege wordt gelaten;
  • de gevelbekleding van badkamer in wit wordt uitgevoerd.

Atalantalaan Middelburg

  • Voor: het bouwen van 46 lamelwoningen
  • Aanvrager: Am B.V.
  • Advies: Akkoord

Het Walcherse Adviesteam Ruimtelijke Kwaliteit beoordeelt aanvragen op basis van de “Nota Ruimtelijke Kwaliteit gemeente Middelburg 2016”. Daarbij dient bij de beoordeling op dit bouwperceel met de volgende criteria rekening te worden gehouden: de vaste criteria, gebied 3 “de Uitbreidingswijken” en het BKP Essenvelt.

Het plan voor het bouwen van 46 lamelwoningen aan de Atalantalaan in de wijk Essenvelt is akkoord.

Bachweg (Ok Station) Middelburg

  • Voor: nieuwbouw en oprichten verkooppunt voor motorbrandstoffen inclusief wasboxen
  • Aanvrager: Ok Oliecentrale B.V.
  • Ontwerp: Contrall Projektrealisatie B.V.
  • Advies: Aangehouden

Het Walcherse Adviesteam Ruimtelijke Kwaliteit beoordeelt aanvragen op basis van de “Nota Ruimtelijke Kwaliteit gemeente Middelburg 2016”. Daarbij dient bij de beoordeling op dit bouwperceel met de volgende criteria rekening te worden gehouden: de vaste criteria, gebied 4 “Handel en kantoren” en het BKP Ensemble.

Het Adviesteam verzoekt, alvorens advies uit brengen over het plan voor het realiseren van een verkooppunt voor motorbrandstoffen op deze locatie, het stedenbouwkundig advies en het advies van de supervisor van Mortiere aan te leveren. Het plan wordt aangehouden.

Braakmanstraat Middelburg

  • Voor: het bouwen van 50 woningen
  • Aanvrager: Woongoed Middelburg
  • Advies: Akkoord

Het Walcherse Adviesteam Ruimtelijke Kwaliteit beoordeelt aanvragen op basis van de “Nota Ruimtelijke Kwaliteit gemeente Middelburg 2016”. Daarbij dient bij de beoordeling op dit bouwperceel met de volgende criteria rekening te worden gehouden: de vaste criteria en gebied 3 “de Uitbreidingswijken”.

Het aangepaste plan voor het bouwen van 50 woningen op dit voormalige bedrijventerrein is akkoord.

Verzocht wordt monsters van de toe te passen gevelstenen en dakpannen aan te leveren.

Chet Bakerstraat, kavel 6, Middelburg

  • Voor: het bouwen van een woning
  • Ontwerp: BWZ Adviseurs & Architecten
  • Advies: Aangehouden

Het Walcherse Adviesteam Ruimtelijke Kwaliteit beoordeelt aanvragen op basis van de “Nota Ruimtelijke Kwaliteit gemeente Middelburg 2016”. Daarbij dient bij de beoordeling op dit bouwperceel met de volgende criteria rekening te worden gehouden: de vaste criteria, gebied 3 “de Uitbreidingswijken” en het BKP Mortiere.

Het aangepaste plan voor het bouwen van een vrijstaande woning op dit perceel wordt aangehouden tot het advies van de supervisor van Mortiere bekend is.

De Aanloop 7 Middelburg

  • Voor: het vernieuwen van de opslag/krachthonk
  • Advies: Akkoord mits

Het Walcherse Adviesteam Ruimtelijke Kwaliteit beoordeelt aanvragen op basis van de “Nota Ruimtelijke Kwaliteit gemeente Middelburg 2016”. Daarbij dient bij de beoordeling op dit bouwperceel met de volgende criteria rekening te worden gehouden: de vaste criteria en gebied 3 “de Uitbreidingswijken”.

Het plan voor het bouwen van een krachthonk op deze locatie is akkoord mits een monster/referentie van het toe te passen gevelmateriaal en de detaillering ter goedkeuring wordt voorgelegd.

Heivlinder 11 (Kavel E21 Middelburg)

  • Voor: het bouwen van een vrijstaande woning
  • Architect: Burosalt B.V.
  • Advies: Akkoord mits

Het Walcherse Adviesteam Ruimtelijke Kwaliteit beoordeelt aanvragen op basis van de “Nota Ruimtelijke Kwaliteit gemeente Middelburg 2016”. Daarbij dient bij de beoordeling op dit bouwperceel met de volgende criteria rekening te worden gehouden: de vaste criteria, gebied 3 “de Uitbreidingswijken” en het BKP Essenvelt.

Het plan voor het bouwen van een vrijstaande woning op dit perceel is akkoord mits wordt aangegeven waar rockpanel wordt toegepast en hoe de plaatverdeling (eventuele naden) eruit ziet.

Het adviesteam ziet het toepassen van rockpanel graag tot een minimum wordt beperkt (of achterwege wordt gelaten) en adviseert maximaal twee kleuren en twee materialen toe te passen.

Krooneveldweg 6 Middelburg

  • Voor: het plaatsen van reclame
  • Aanvrager: Zichtbaar
  • Advies: Akkoord

Het Walcherse Adviesteam Ruimtelijke Kwaliteit beoordeelt aanvragen op basis van de “Nota Ruimtelijke Kwaliteit gemeente Middelburg 2016”. Daarbij dient bij de beoordeling op dit bouwperceel met de volgende criteria rekening te worden gehouden: de vaste criteria en gebied 3/4 “de Uitbreidingswijken”/”Handel en kantoren”.

Het voorstel voor het aanbrengen van twee reclameteksten met logo op de gevel van dit “Zorgknooppunt” voldoet niet aan de in de nota opgenomen criteria. Echter gezien de maat en schaal van het gebouw en de zorgvuldige wijze waarop de reclame-uitingen op de gevels zijn geplaatst, zijn de afwijkende maten ten opzichte van de nota in dit specifieke geval acceptabel. Het voorstel is akkoord.

Noordweg 488 A Middelburg

  • Voor: het omvormen van de bestaande boerenschuur met bedrijfsfunctie naar een woning voor permanente woonfunctie
  • Aanvrager: Bouwbedrijf Kambier B.V.
  • Ontwerp: Bouwconsult37
  • Advies: Akkoord mits

Het Walcherse Adviesteam Ruimtelijke Kwaliteit beoordeelt aanvragen op basis van de “Nota Ruimtelijke Kwaliteit gemeente Middelburg 2016”. Daarbij dient bij de beoordeling op dit bouwperceel met de volgende criteria rekening te worden gehouden: de vaste criteria en gebied 1 “het Middelburgs profiel”.

Het plan voor het verbouwen van een bestaande schuur naar een woning is akkoord mits:

  • er een dubbele deur in de pui in de voorgevel wordt geplaatst;
  • de pui-verdeling van de pui in de voorgevel symmetrisch wordt gemaakt, de pui in vier gelijke delen wordt verdeeld.

Tevens wordt de suggestie meegegeven de roedeverdeling in de ramen in de achtergevel achterwege te laten.

Paukenweg, kavel G, Middelburg

  • Voor: het bouwen van een bedrijfshal
  • Aanvrager: Rbk Onroerend Goed B.V.
  • Ontwerp: Hanse Staalbouw B.V.
  • Advies: Akkoord

Het Walcherse Adviesteam Ruimtelijke Kwaliteit beoordeelt aanvragen op basis van de “Nota Ruimtelijke Kwaliteit gemeente Middelburg 2016”. Daarbij dient bij de beoordeling op dit bouwperceel met de volgende criteria rekening te worden gehouden: de vaste criteria, gebied 4 “Handel en kantoren” en het BKP Mortiere.

Het plan voor het bouwen van een bedrijfspand op dit perceel (kavel G) voldoet aan de criteria. Het plan is akkoord.

Verzocht wordt een terreininrichtingsplan/groenplan voor te leggen (met op de grens met het openbaar gebied hagen conform het BKP).

Quarleshavenstraat 40 Nieuw- en Sint Joosland

  • Voor: het bouwen van een woning
  • Ontwerp: Mi Ontwerp & Advies
  • Advies: Akkoord mits

Het Walcherse Adviesteam Ruimtelijke Kwaliteit beoordeelt aanvragen op basis van de “Nota Ruimtelijke Kwaliteit gemeente Middelburg 2016”. Daarbij dient bij de beoordeling op dit bouwperceel met de volgende criteria rekening te worden gehouden: de vaste criteria, gebied 3 “de Uitbreidingswijken” en het BKP Quarleshavenstraat.

Het plan voor het bouwen van een vrijstaande woning op dit perceel is akkoord mits alsnog steenmonsters ter goedkeuring worden voorgelegd. Het Adviesteam adviseert een niet te lichte steen te kiezen.

Suggestie: breng ook ter plaatse van de werkkamer in de voorgevel een raam aan.

Ravensteijnweg Middelburg

  • Voor: het herontwikkelen van het voormalige schoolgebouw
  • Aanvrager: Rothuizen Architecten en Adviseurs B.V.
  • Advies: Aangehouden

Het aangepaste plan voor het her ontwikkelen van dit voormalig schoolgebouw tot een woon-zorgcomplex wordt door de architect mondeling toegelicht. Aangegeven wordt dat inmiddels een landschapsarchitect bij de plannen is betrokken. En dat de platte daken voor een groot deel worden ingericht als buitenruimte.

Het Adviesteam heeft naar aanleiding van de toelichting de volgende opmerkingen:

  • voer de dakrand van het hoge deel in beton uit (als bestaand) en probeer daarbij de wellicht noodzakelijk opstaande aluminium rand te minimaliseren;
  • geef de horizontale banden in de gevel bij de entree ook een invulling in hout;
  • zorg voor voldoende schaduw op de balkons en terrassen en voor geïntegreerde zonwering op zonbelaste gevels. Zonwering is een beeldbepalend onderdeel van de gevel;
  • voer de invulling van de binnengevel waar een deel van het bestaande pand wordt gesloopt uit op een meer op de bestaande gevel gelijkende/transparante manier en zet de dakrand van de nieuwe aanbouw op die plek niet de hoek om;
  • de ritmiek van open en dichte delen in de gangen is prima (ritmische variant), de paviljoens mogen echter transparanter, ook aan de binnentuin zo transparant mogelijk;
  • het geheel oogt nog te “streng”, te gesloten. Breng om het geheel te verzachten zo veel mogelijk groen aan, ook tegen de gevels en op de balkons en de daken. Denk daarbij ook aan natuur-inclusieve maatregelen.
  • maak het restaurant ook toegankelijk voor bewoners uit de wijk;
  • voeg bij de volgende behandeling het landschapsplan/inrichtingsplan toe.
  • stem de kleuren van o.a. kozijnen/kolommen/gevel nog beter op elkaar af.

Scholeksterstraat 22 Middelburg

  • Voor: het plaatsen van zonnepanelen
  • Advies: Aangehouden

Het Walcherse Adviesteam Ruimtelijke Kwaliteit beoordeelt aanvragen op basis van de “Nota Ruimtelijke Kwaliteit gemeente Middelburg 2016”. Daarbij dient bij de beoordeling op dit bouwperceel met de volgende criteria rekening te worden gehouden: de vaste criteria, gebied 3 “de Uitbreidingswijken” en het BKP Essenvelt.

Het Adviesteam geeft aan zeer terughoudend te zijn ten opzichte van het voorstel voor het aanbrengen van zonnepanelen op de voorgevel van deze woning.

Een dergelijke ingreep is alleen voorstelbaar als de pv-panelen onderdeel uitmaken van de gevel, worden behandeld als raamopening en in het vlak van de gevel worden aangebracht, binnen de aanwezige horizontale banden van de gevel.

Geadviseerd wordt pv-panelen op het dak van de woning aan te brengen, als bij de woning op huisnummer 6 en/of op het platte dak van het bijgebouw.

Sprencklaan 6 Middelburg

  • Voor: vervangende nieuwbouw
  • Ontwerp: Hans Kasse Bouwkundig Ontwerp- en Adviesburo
  • Advies: Akkoord

Het Walcherse Adviesteam Ruimtelijke Kwaliteit beoordeelt aanvragen op basis van de “Nota Ruimtelijke Kwaliteit gemeente Middelburg 2016”. Daarbij dient bij de beoordeling op dit bouwperceel met de volgende criteria rekening te worden gehouden: de vaste criteria en gebied 3 “de Uitbreidingswijken”.

Het verder uitgewerkte plan voor het bouwen van een woning op deze locatie is akkoord.

Sprencklaan 31 Middelburg

  • Voor: het realiseren van een aanbouw
  • Ontwerp: BWZ Adviseurs & Architecten
  • Advies: Niet akkoord

Het Walcherse Adviesteam Ruimtelijke Kwaliteit beoordeelt aanvragen op basis van de “Nota Ruimtelijke Kwaliteit gemeente Middelburg 2016”. Daarbij dient bij de beoordeling op dit bouwperceel met de volgende criteria rekening te worden gehouden: de vaste criteria en gebied 3 “de Uitbreidingswijken”.

Het aangepaste plan voor het realiseren van een aanbouw bij deze woning is niet akkoord.

Er blijft een te smalle strook over van het witte deel van de gevel naast de deur. In het advies van 4 november 2021 is een minimum maat aangegeven voor het witte deel van de gevel dat nog zichtbaar moest blijven. Een nog kleinere maat sorteert te weinig effect.

Tubaweg Middelburg

  • Voor: het bouwen van een bedrijfspand
  • Aanvrager: Bouwkwart B.V.
  • Ontwerp: Bouwraadhuis Architecten Ingenieurs
  • Advies: Akkoord mits

Het Walcherse Adviesteam Ruimtelijke Kwaliteit beoordeelt aanvragen op basis van de “Nota Ruimtelijke Kwaliteit gemeente Middelburg 2016”. Daarbij dient bij de beoordeling op dit bouwperceel met de volgende criteria rekening te worden gehouden: de vaste criteria, gebied 4 “Handel en kantoren” en het BKP Mortiere.

Het plan voor het bouwen van een bedrijfspand op dit perceel voldoet aan de criteria mits de hoogte van de reclame maximaal 10% van de hoogte van de gevel bedraagt.

Tevens wordt verzocht een terreininrichtingsplan/groenplan voor te leggen.

Tubaweg Middelburg

  • Voor: het bouwen van een bedrijfspand
  • Aanvrager: Arp Middelburg
  • Ontwerp: Hoondert Staalbouw B.V.
  • Advies: Akkoord

Het Walcherse Adviesteam Ruimtelijke Kwaliteit beoordeelt aanvragen op basis van de “Nota Ruimtelijke Kwaliteit gemeente Middelburg 2016”. Daarbij dient bij de beoordeling op dit bouwperceel met de volgende criteria rekening te worden gehouden: de vaste criteria, gebied 4 “Handel en kantoren” en het BKP Mortiere.

Het aangepaste plan voor het bouwen van een bedrijfspand op dit perceel is akkoord.

Verzocht wordt op het terreininrichtingsplan/groenplan de te plaatsen bomen aan te geven. Omdat niet is gekozen voor kozijnen in de twee kopse, aan de openbare weg grenzende gevels ziet het adviesteam bomen en een uitbundige groeninrichting op de kopse kanten als een vereiste.

Deel II: Adviezen monumenten/beschermd stadsgezicht/beeldkwaliteit

Aanwezig:

  • ir. L. Brink, architect, voorzitter
  • prof. ir. W. Patijn, architect, lid
  • drs. K. Emmens, bouwhistoricus, lid
  • M.L.J. Bimmel, bouwhistoricus, lid
  • ing. P. Meulmeester, secretaris

Het Groene Woud 1 Middelburg

  • Voor: het aanbrengen van signing op de gevels van de nieuwbouw
  • Aanvrager: HZ University of Applied Sciences
  • Architect: Rothuizen Architecten en Adviseurs B.V.
  • Advies: Akkoord

Het Walcherse Adviesteam Ruimtelijke Kwaliteit beoordeelt aanvragen op basis van de “Nota Ruimtelijke Kwaliteit gemeente Middelburg 2016”. Daarbij dient bij de beoordeling op dit bouwperceel met de volgende criteria rekening te worden gehouden: de vaste criteria en gebied 1 “het Middelburgs profiel”.

Het aan de opmerkingen van het WARK aangepaste plan voor het aanbrengen van signing op de gevels van fase twee van dit complex is akkoord.

Kanaalweg 22 -24 Middelburg

  • Voor: het herstellen van de fundering, het restaureren van het exterieur en het (deels) klaarmaken voor het verhuren van verschillende ruimtes
  • Aanvrager: NS Stations B.V.
  • Architect: Ruland Architecten
  • Advies : Niet akkoord

Het Walcherse Adviesteam Ruimtelijke Kwaliteit beoordeelt aanvragen op basis van de “Nota Ruimtelijke Kwaliteit gemeente Middelburg 2016”. Daarbij dient bij de beoordeling op dit bouwperceel met de volgende criteria rekening te worden gehouden: de vaste criteria en gebied 1 “het Middelburgs profiel”.

Het Walcherse Adviesteam Ruimtelijke Kwaliteit beoordeelt aanvragen op basis van de “Nota Ruimtelijke Kwaliteit gemeente Middelburg 2016”. Daarbij dient bij de beoordeling op dit bouwperceel met de volgende criteria rekening te worden gehouden: de vaste criteria en gebied 1 “het Middelburgs profiel”.

Stand van zaken

Door de aanvrager en de architect is verzocht om op een zo kort mogelijke termijn het gesprek aan te gaan over het ingediende plan voor de verbouw van het NS station en de aandachtspunten die de gemeente ziet op basis van de aangeleverde stukken.

Het NS station is een rijksmonument en is in de Nota Ruimtelijke Kwaliteit 2016 aangemerkt als een monument uit de top 10 van de ruim 1100 rijksmonumenten van Middelburg. Ook om die reden is, zoals in eerdere overleggen uitgesproken, het WARK blij met de aandacht die het NS station krijgt en met de intentie om ook de problemen die het sterk verwaarloosde station heeft aan te pakken.

Voor de beoordeling door het WARK ontbreekt nog een essentieel onderdeel van de aanvraag; het aanvullend bouwhistorisch onderzoek met waardenstelling. De uitkomsten van dit onderzoek worden eind mei verwacht. Ook ontbreekt een duidelijk stappenplan en ontbreken tekeningen waarop duidelijk/overzichtelijk is aangegeven welke aanpassingen waar plaats vinden.

De Ontwerpverantwoording van Ruland Architecten uit november 2021 geeft de uitgangspunten van de aanvrager aan voor het herstel en de restauratie van het Stationsgebouw. Het WARK heeft dat rapport bestudeerd en geconstateerd dat er nog onbekende monumentale aspecten van het stationsgebouw naar voren kwamen. Die aspecten waren niet opgenomen in de “‘Cultuurhistorische verkenning en waardenstelling” van SteenhuisMeurs uit 2013. Die verkenning heeft een zeer globaal karakter en is daardoor vooral geschikt als een eerste kennismaking met het gebouw. De verkenning wordt echter wel gebruikt als onderlegger voor de planvorming.

Om het noodzakelijke gedetailleerde inzicht te krijgen voor de planbeoordeling, is al in een eerder stadium om een (aanvulling op) het bouwhistorisch onderzoek met waardenstelling gevraagd, waarin het gehele stationsgebouw in al zijn aspecten en samenhangen wordt geanalyseerd, uitmondend in een waardenstelling van de monumentwaarden (zie ook het advies van 27 januari 2022). Het WARK vraagt zich af waarom niet gewacht wordt op het gevraagde aanvullende bouwhistorisch onderzoek.

Het WARK heeft na de planbehandeling van donderdag 12 mei 2022 en het verloop van het proces zich nog nader beraden over het opstellen van dit onderhavige advies. Daarbij wil ze ook alsnog reageren op enkele vragen en opmerkingen van de aanvrager die tijdens het gesprek naar voren zijn gekomen, maar niet direct konden worden beantwoord. Tevens wil het WARK een aanzet geven over hoe nu verder moet.

Op basis van de bevindingen tot nu toe moet worden geconcludeerd dat het WARK niet anders kan dan een negatief advies uit te brengen over voorliggende vergunningaanvraag. Het plan is in zijn huidige vorm niet akkoord.

Zonder een volledig bouwhistorisch onderzoek met waardenstelling is dit overleg (en feitelijk ook de aanvraag) niet meer dan een vooroverleg. Zonder de waardenstelling van de diverse onderdelen van het gebouw is alleen een advies op hoofdlijnen mogelijk. Het maakt voor het beoordelen van de voorgestelde ingrepen en aanpassingen veel uit wat de historische waarde is van de eventueel te wijzigen of te vervangen onderdelen. Waarbij moet worden opgemerkt dat het uitgangspunt, zoals ook verwoord in de Nota Ruimtelijke Kwaliteit van de gemeente is en blijft, dat (volledige) vervanging slechts bij (hoge) uitzondering is toegestaan.

De aanvrager heeft aangegeven dat duidelijk is dat de jarenlange verwaarlozing een ingrijpend herstel noodzakelijk maakt. Het WARK heeft als uitgangspunt aangegeven dat vanuit monumentenoogpunt het gebouw en zijn historische gelaagdheid zoveel mogelijk als Stationsgebouw afleesbaar moet blijven, zowel aan het exterieur als in het interieur.

Reconstructie versus behoud

Het WARK heeft, na bestudering van de stukken, geconcludeerd dat de voorgestelde ingrepen op te veel vlakken uitgaan van vervanging en reconstructie waar behoud van materiaal en vorm voorop zou moeten staan.

Behoud beperkt zich in de voorstellen voornamelijk tot de bakstenen buitengevels met de houtconstructies van de verdiepingsvloer en de daken. Alle natuurstenen en terracotta onderdelen dreigen te worden vernieuwd en gereconstrueerd zonder dat nog nader onderzoek is gedaan. Het WARK acht het belangrijk om beslissingen daarover zoveel mogelijk in de voorfase te nemen in plaats van in de uitvoeringsfase. Het is niet wenselijk dat de definitieve beslissing over de aanpak pas op de steiger/tijdens de uitvoering wordt bepaald. Er is namelijk geen sprake van dagelijks toezicht door de gemeente tijdens de uitvoering van de werkzaamheden.

Een nieuwe fundering

De keuze voor een volledig nieuwe betonnen fundering boven de bestaande funderingsbogen is gebaseerd op een vervolgstudie van constructiebureau ABR, zoals verwoord in het document: “Monumentale delen & Impact Funderingsherstel en Ontwerpverantwoording door Ruland Architecten november 2021”.

Het op het rapport van Fugro gebaseerde voorstel van ABR voor het herstellen van de fundering behelst, anders dan de titel doet vermoeden, geen funderingsherstel, maar een compleet nieuwe fundering. Op pagina 13 concludeert ABR dat de zettingsscheuren worden veroorzaakt door de bacteriële aantasting van de houten palen. Die conclusie is strijdig met de conclusies van Fugro; "vervormingen en zakkingen zijn uit in de eerste decennia na de bouw”. Het daaropvolgende voorstel van ABR om een geheel nieuwe paalfundering met een betonnen plaat te maken ‘boven de metselwerkbogen” wordt verder niet echt gemotiveerd. Het lijkt erop dat een meer zorgvuldig herstel met een nieuwe paalfundering onder de bogen als te duur wordt gezien de opmerking; “ Alles afgraven en hier een nieuwe paalfundering aanleggen zou een enorme opgave zijn”.

Het WARK vraagt zich af of dit werkelijk een enorme opgave is. Het aanbrengen van nieuwe gedrukte palen en betonnen kespen onder de metselwerkbogen is een niet onbekende en beproefde methode. Ook de kelders zouden daarmee hersteld kunnen worden. Bij een louter economische afweging wordt voorbijgegaan aan de bouwhistorische en monumentwaarden van de bestaande funderingsconstructie.

Overigens constateert het WARK ook een tegenstrijdigheid in de conclusies van het Funderingsrapport van Fugro: in de Samenvatting/Analyse wordt de fundering van het Stationsgebouw als matig tot redelijk beoordeeld en in haar Conclusies als matig tot onvoldoende geclassificeerd. De vraag is hoe dat zit.

Kozijnen

Vele vensters en buitendeuren, inclusief kozijnen, lijken te worden gereconstrueerd. Sommige krijgen andere vormen, waarbij ook de plaats van de ramen en deuren in de dagkant wijzigt. Het WARK acht het van belang om zo veel mogelijk oorspronkelijke kozijnen te handhaven.

Binnenmuren

Het is het WARK onduidelijk hoe er bij het funderingsherstel wordt omgegaan met de binnenwanden De binnenmuren lijken grotendeels te worden gesloopt en nieuw opgebouwd. Dat is het gevolg van de gekozen manier van funderingsverbetering.

Er wordt echter in de stukken ook aangegeven dat de binnenwanden “tijdelijk onderstempeld” worden (ABR-rapport 11922, 2021). Het is niet duidelijk op welke wijze de binnenwanden tijdelijk worden opgevangen. Evenmin is duidelijk hoe, tijdens deze tijdelijke situatie, wordt omgegaan met de monumentale neuten en omlijstingen van de deuren en met de monumentale omlijstingen van de haarden. Aanvullend daarop vraagt het WARK zich af of bij de binnenmuren even zware funderingspalen nodig zijn als bij de buitenmuren. Bij minder zware palen kunnen ook kleinere machines worden ingezet met minder gevolgen voor het monument.

Proces

Het aangeleverde materiaal laat nog vele vragen onbeantwoord. Het is bij ingrijpende plannen in monumenten niet voldoende om de werkzaamheden te beschrijven in algemene bewoordingen. Bij monumenten zijn nauwkeurige uitwerkingen noodzakelijk. Het moet altijd zonder enige twijfel duidelijk zijn welke werkzaamheden waar (op welke plek) en op welke manier zullen plaatsvinden. Ook is het niet voldoende om alleen aan te geven wat het uitgangspunt is, de bestaande toestand, en hoe de nieuwe toestand zal worden. Er zijn altijd tussenstappen noodzakelijk met consequenties voor het monument en die komen onvoldoende tot niet aan bod in het aangeleverde materiaal. Het komt erop neer dat een plan van aanpak, met alle noodzakelijke tussenstappen, en een uitvoeringsomschrijving ontbreken. Daar is al in de eerste planbehandeling om gevraagd.

Er is in het kader van de vergunningaanvraag op verschillende momenten veel materiaal ingediend in de vorm van rapportages en bouwtekeningen. Er zijn daarnaast op meerdere momenten aanvullende/aangepaste documenten ingediend, mede naar aanleiding van de uitvraag als gevolg van de toets op ontvankelijkheid. De hoeveelheid materiaal maakt een beoordeling bepaald ingewikkeld en tijdrovend.

Het WARK betreurt het dat er door de architect en aanvrager niet voor is gekozen de gemeente in de verschillende vooroverleggen “mee te nemen” in de problemen die zijn geconstateerd en de mogelijke oplossingen die zij voorstellen. Onze ervaring is dat je op een meer “zoekende” wijze met elkaar kunt overleggen en veel makkelijker tot een gezamenlijk oplossing kunt komen. Door een aanvraag omgevingsvergunning in te dienen is meteen het formele traject in gang gezet, met de daarbij horende beperkingen.

De aanvullende stukken bevatten ook gewijzigde tekeningen. Waaronder wijzigingen met nadrukkelijk nieuwe voorstellen, zoals Wiener Sprossen, die volgens de Nota Ruimtelijke Kwaliteit (2016) van Middelburg in monumenten niet zijn toegestaan.

Bij het WARK is de indruk ontstaan dat de planvorming nog onvoldoende is uitgekristalliseerd en de aanvraag omgevingsvergunning prematuur is ingediend. Door de vele wijzigingstekeningen is ook nog steeds onduidelijk wat de werkzaamheden van de tussenstappen voor gevolgen hebben voor de monumentwaarden van het monument. Waar het WARK in eerste instantie blij was met het voorgestelde herstel van het verwaarloosde gebouw, zijn er nu grote zorgen bij de mogelijk ingrijpende gevolgen van de voorgestelde aanpak.

Conclusie

Op basis van het bovenstaande acht het WARK de kans uitgesloten dat het ingediende plan, in deze vorm, van een positief advies kan worden voorzien.

Wij verzoeken de aanvrager dan ook om een serieuze herbezinning op het plan, waarbij de bovengenoemde inhoudelijke uitgangspunten van monumentenzorg meer leidend zijn.

Tevens adviseert het WARK om voorafgaand aan een nieuwe aanvraag omgevingsvergunning eerst in vooroverleggen puntsgewijs en in een open discussie met de vertegenwoordigers van de gemeente de verschillende aandachtspunten (ingrepen) te bespreken, zodat we op een goed gestructureerde en inhoudelijke wijze met elkaar in gesprek kunnen gaan. Wij zijn ervan overtuigd dat we op die manier tot gezamenlijk gedragen oplossingen kunnen komen, zo leert onze ervaring bij andere grote plannen.

Koepoortstraat 4 Middelburg

  • Voor: onderhoud en verduurzaming van de woning
  • Ontwerp: Dunnink Duurzaam Monumenten Advies
  • Advies: Akkoord mits

Het Walcherse Adviesteam Ruimtelijke Kwaliteit beoordeelt aanvragen op basis van de “Nota Ruimtelijke Kwaliteit gemeente Middelburg 2016”. Daarbij dient bij de beoordeling op dit bouwperceel met de volgende criteria rekening te worden gehouden: de vaste criteria en gebied 1 “het Middelburgs profiel”.

Het pand is door de monumentendeskundigen voorafgaand aan de vergadering bezocht.

Het plan voor het verduurzamen van dit rijksmonument is akkoord mits:

  • het plan verder wordt uitgewerkt. Daarbij wordt verzocht een inventarisatie te maken van waar, in welke mate, nog oud glas in de vensters aanwezig is. De verdere uitwerking van het plan hangt mede af van de nog aanwezige hoeveelheid oud (kathedraal)glas;
  • in de voorgevel wordt uitgegaan van de huidige situatie. Dat wil zeggen geen ronde ramen in de voorgevel terugbrengen, maar de bestaande kozijnen/ramen (k2.3 en k2.4) handhaven.

Het bovenste deel van de gevel is later (jaren ’50) vernieuwd in andere, meer rood getinte bakstenen dan de rest van de gevel, die van gele bakstenen is opgebouwd. Bij die verbouwing behoren de twee huidige rechthoekige vensters in het midden, die in de plaats van de rond vensters zijn gekomen. De natuurstenen onderdelen in dit vernieuwde geveldeel zijn hergebruikt.

Wat betreft het laatste aandachtspunt merkt het Adviesteam op dat het terugbrengen van ronde ramen in de voorgevel ook praktisch gezien bijzonder lastig is uit te voeren omdat bijpassende gevelstenen waarschijnlijk niet leverbaar zijn.

Molenwater 6 Middelburg

  • Voor: het vervangen van de pui
  • Aanvrager: Gemeente Middelburg
  • Advies: Akkoord mits

Het Walcherse Adviesteam Ruimtelijke Kwaliteit beoordeelt aanvragen op basis van de “Nota Ruimtelijke Kwaliteit gemeente Middelburg 2016”. Daarbij dient bij de beoordeling op dit bouwperceel met de volgende criteria rekening te worden gehouden: de vaste criteria en gebied 1 “het Middelburgs profiel”.

Het plan voor het vervangen/wijzigen van de puien in de zuidgevel van de gymzaal van deze school is akkoord mits conform de nota houten kozijnen worden toegepast, of de houten kozijnen worden gehandhaafd.

Het Adviesteam ziet geen reden van de in de Nota Ruimtelijke Kwaliteit opgenomen criteria af te wijken.

Noordweg 235 Middelburg

  • Voor: het bouwen van een hobbyruimte/berging
  • Architect: Joos Nijsse Architectuur
  • Advies: Akkoord

Het Walcherse Adviesteam Ruimtelijke Kwaliteit beoordeelt aanvragen op basis van de “Nota Ruimtelijke Kwaliteit gemeente Middelburg 2016”. Daarbij dient bij de beoordeling op dit bouwperceel met de volgende criteria rekening te worden gehouden: de vaste criteria en gebied 1 “het Middelburgs profiel”.

Het plan voor een nieuw te bouwen atelier op het achtererf bij deze woning is op hoofdlijnen akkoord, doet geen afbreuk aan de karakteristiek van het beschermde stadsgezicht Noordweg (behoudens toets bestemmingsplan).

Als suggestie wordt meegegeven de gevels uit te voeren in naturel/vergrijzend houten delen. Tevens wordt opgemerkt dat de kap enigszins uit verhouding lijkt.

Ooststraat 2 B Middelburg

  • Voor: het slopen van de bestaande woning en het bouwen van een nieuwe woning
  • Ontwerp: BWZ Adviseurs & Architecten
  • Advies: Akkoord mits

Het Walcherse Adviesteam Ruimtelijke Kwaliteit beoordeelt aanvragen op basis van de “Nota Ruimtelijke Kwaliteit gemeente Middelburg 2016”. Daarbij dient bij de beoordeling op dit bouwperceel met de volgende criteria rekening te worden gehouden: de vaste criteria en gebied 1 “het Middelburgs profiel”.

Het plan voor het vervangen van een bestaande woning door een nieuwe woning op deze locatie in het beschermde stadsgezicht Noordweg is akkoord mits:

  • er houten kozijnen, ramen en deuren worden toegepast (kunststof ramen zijn conform de nota niet toegestaan);
  • de gevels gezien de bebouwingskarakteristiek in de omgeving worden opgetrokken in schoon metselwerk in een metselwerkverband anders dan halfsteens verband (geen stucwerk);
  • er gezien de gebouwen in de omgeving ook een gebakken/keramische gewelfde dakpan wordt toegepast.

Plein 1940 6 Middelburg

  • Voor: het maken van openslaande deuren in de voorgevel
  • Ontwerp: BWZ Adviseurs & Architecten
  • Advies: Akkoord mits

Het Walcherse Adviesteam Ruimtelijke Kwaliteit beoordeelt aanvragen op basis van de “Nota Ruimtelijke Kwaliteit gemeente Middelburg 2016”. Daarbij dient bij de beoordeling op dit bouwperceel met de volgende criteria rekening te worden gehouden: de vaste criteria en gebied 1 “het Middelburgs profiel”.

Het plan voor het maken van openslaande deuren in de zijgevel van de aanbouw aan de voorgevel van dit pand is akkoord mits in de deuren een borstwering en een bovenlicht wordt toegepast, die refereert aan de opbouw van de pui in de voorgevel van de aanbouw.

Op die manier blijft het huidige beeld zo veel mogelijk intact.

Singelstraat 9 Middelburg

  • Voor: het vervangen van enkel glas in dubbel monumentenglas
  • Advies: Aangehouden

Het Walcherse Adviesteam Ruimtelijke Kwaliteit beoordeelt aanvragen op basis van de “Nota Ruimtelijke Kwaliteit gemeente Middelburg 2016”. Daarbij dient bij de beoordeling op dit bouwperceel met de volgende criteria rekening te worden gehouden: de vaste criteria en gebied 1 “het Middelburgs profiel”.

Het pand is door de monumentendeskundigen voorafgaand aan de vergadering bezocht.

Het plan voor het vervangen van enkel glas door monumentenglas is voor wat betreft de voorgevel van dit rijksmonument in principe akkoord, omdat zich hier al veel modern glas bevindt. Op zolderniveau wordt voor de twee vensters met overwegend of geheel oud glas ook achterzetbeglazing geadviseerd.

Het vervangen van de ijzeren roeden in een raam van het souterrain in de achtergevel is niet akkoord. In dit geval prevaleert het behoud van historisch materiaal.

Voor wat betreft de achtergevel heeft het Adviesteam gezien de aanwezigheid van oud glas een sterke voorkeur voor het toepassen van achterzetbeglazing bij die betreffende vensters (7 van de 10). De voorgestelde verplaatsing en concentratie van het oude glas in een tweetal vensters is niet akkoord, omdat hierdoor een grote kans op breuk van het oude glas ontstaat.

Om een en ander goed te kunnen beoordelen wordt verzocht alsnog aan te geven welk detail waar wordt toegepast, nu zijn vier details getekend zonder nadere plaatsbepaling. Tevens wordt verzocht aan te geven waar binnenluiken aanwezig zijn en een tekening te overleggen van de profilering van deze binnenluiken in relatie tot de achterzetbeglazing.

Singelstraat 33 Middelburg

  • Voor: het isoleren van het huis en vervangen van het kozijn
  • Aanvrager: BWZ Adviseurs & Architecten
  • Advies: Akkoord mits

Het Walcherse Adviesteam Ruimtelijke Kwaliteit beoordeelt aanvragen op basis van de “Nota Ruimtelijke Kwaliteit gemeente Middelburg 2016”. Daarbij dient bij de beoordeling op dit bouwperceel met de volgende criteria rekening te worden gehouden: de vaste criteria en gebied 1 “het Middelburgs profiel”.

Het aan de opmerkingen van het WARK aangepaste plan voor het isoleren van dit rijksmonument is akkoord mits conform de nota monumentenglas (geen visueel storend vacuümglas) wordt toegepast.

Opgemerkt wordt dat in dit specifieke geval de zinken afdekking van de topgevels acceptabel is. Wat niet betekent dat een dergelijke oplossing ook in andere gevallen zonder meer toepasbaar is.

Zusterstraat 41 Middelburg

  • Voor: het bouwen van een serre op het balkon
  • Advies: Akkoord mits

Het Walcherse Adviesteam Ruimtelijke Kwaliteit beoordeelt aanvragen op basis van de “Nota Ruimtelijke Kwaliteit gemeente Middelburg 2016”. Daarbij dient bij de beoordeling op dit bouwperceel met de volgende criteria rekening te worden gehouden: de vaste criteria en gebied 1 “het Middelburgs profiel”.

Het plan voor het bouwen van een serre op het balkon van dit pand in het beschermde stadsgezicht is akkoord mits:

  • de zijgevel van de serre aan de zijde van het buurpand in hout (geen keralit) wordt uitgevoerd en de andere (linkerzijgevel) van de serre (bijna) volledig in glas (transparant);
  • voor de pui van de voorgevel van de serre dezelfde indeling wordt toegepast als bij het dak van de serre;
  • er geen borstweringen worden toegepast in de pui, maar glas tot op de vloer van de serre;
  • een (groene) kleur voor de kozijnen van ramen en deuren wordt toegepast die voldoet aan het kleurenbeleid uit de Nota Ruimtelijke Kwaliteit.

Façade 2022

Voorgelegd zijn de kunstobjecten die dit jaar in de openbare ruimte worden geplaatst in het kader van de vijfjaarlijkse kunstmanifestatie Façade.

Het Adviesteam heeft de volgende opmerkingen op de voorgenomen objecten die op of aan de gevels van enkele panden worden geplaatst:

  • Buitengevels Balans 17 en Balans 19. Alleen akkoord indien er geen (extra) gaten in de gevel(s) worden geboord/geen schade aan de gevel(s) wordt toegebracht.
  • Kuiperspoort. Alleen akkoord indien er geen (extra) gaten in de gevel(s) worden geboord/geen schade aan de gevel(s) wordt toegebracht.
  • Tunnel(wanden) Kanaalweg. Dit is het (enige) Façade-kunstwerk waarvan het de bedoeling is dat het permanent geplaatst wordt. Akkoord met als suggestie: hang er bordje bij met volledige tekst van het Zeeuwse volkslied.