Nieuwjaarstoespraak burgemeester

Het gemeentebestuur van Middelburg hield zaterdag zijn nieuwjaarsreceptie in het stadhuis. In de burgerzaal luisterden de aanwezigen naar de nieuwjaarstoespraak van de burgemeester.

Dames en heren, jongens en meisjes, goedemiddag.

Namens het gemeentebestuur van Middelburg heet ik u van harte welkom op onze nieuwjaarsreceptie.

Fijn dat u gekomen bent.

2020, er is een nieuw jaar begonnen én een nieuw decennium. Zoals ieder jaar zijn gelegenheden als deze bijeenkomst de momenten waarop we terugkijken naar wat er afgelopen jaar allemaal is gebeurd en waarop we onze plannen voor het aangebroken jaar met elkaar delen.

De feestdagen zijn voor het gevoel nog maar net voorbij en de agenda’s raken langzaamaan weer gevuld.  Het hele jaar lijkt alweer van januari tot december gepland. Maar niet alles valt te plannen. Naast de afspraken in de agenda is er ook het leven van alle dag en dat neemt soms onverwachte wendingen.

Wij werden hier vorig jaar januari mee geconfronteerd toen wij, geheel onverwacht, afscheid moesten nemen van onze collega Cees Lodder. Meer mensen zullen het afgelopen jaar zoiets meegemaakt hebben. Een plotselinge wending van het leven waardoor er iets verandert en iets nooit meer hetzelfde zal zijn. Voor die mensen hebben de afgelopen weken misschien niet als feestdagen gevoeld en breekt er nu een nieuw jaar aan waarin alles nieuw en anders zal zijn. Misschien slaat dit voorbeeld niet op u, maar kent u wel iemand in uw omgeving voor wie het afgelopen jaar niet makkelijk was. Heb daar dan eens aandacht voor. Zoek iemand op, maak een praatje, gooi een kaartje in de bus of kijk of u iets voor hem of haar kunt doen. Het kunnen kleine dingen zijn waarmee we samen het nieuwe jaar voor iedereen een gelukkiger jaar kunnen maken.

Als we 2020 een thema moeten geven, dan is dat vrijheid. Het is dit jaar 75 jaar geleden dat we als land bevrijd werden.

Op verschillende momenten en manieren zal daar dit jaar aandacht voor zijn.

Zo wordt er op 4 mei, tijdens de traditionele herdenking op het Adbijplein, natuurlijk uitgebreid stil gestaan bij dit bijzondere jubileum.  Maar deze herdenking wordt ook om een andere reden bijzonder. Het is namelijk de eerste herdenking waarbij ook de honorair-consul van de Bondsrepubliek Duitsland een krans komt leggen. Voor sommigen zal dat wennen zijn, maar 4 mei is een herdenking voor alle slachtoffers van oorlogsgeweld over heel de wereld.

Een oorlog is nooit zwart-wit, het is niet alle inwoners van het ene land tegen alle inwoners van het andere land. We kunnen niet alles en iedereen over één kam scheren. Een oorlog kent aanstichters en slachtoffers… en die slachtoffers vallen aan beide kanten. Soms zijn het slachtoffers van geweld, soms zijn het slachtoffers van de situatie of slachtsoffers van de tijd en plaats waarin ze leven. Hoe dan ook, het zijn slachtoffers van een oorlog en die herdenken we op 4 mei.

Een andere manier waarop er dit jaar aandacht is voor 75 jaar vrijheid is een film die dit jaar, onder andere, in Middelburg wordt opgenomen. Het onderwerp van de film is de Slag om de Schelde.

Een speelfilm is een mooi medium om de volgende generaties mee te geven dat de vrijheid waarin we nu leven niet iets is wat er altijd is geweest. Uiteraard zal de film een meeslepend geromantiseerd verhaal vertellen, maar het decor waarin het zich afspeelt is echt. Dit is geen verhaal dat zich ontvouwt in een sterrenstelsel hier heel ver vandaan. Dit verhaal speelt zich af in uw woonplaats, in uw provincie. De mensen over wie het gaat hebben misschien dezelfde leeftijd als u nu heeft. Ook zij leefden in vrijheid tot dat het leven van alle dag, waarover ik het zojuist al had, ineens een gruwelijke wending nam.

Maar onze vrijheid wordt dit jaar niet alleen belicht in directe relatie tot de bevrijding in 1945. We gaan dit jaar ook weer dieper in wat vrijheid voor ons betekent. Dat doen we onder andere tijdens en rondom de jaarlijkse Four Freedoms Awards die om beurten in New York en Middelburg – en in dit jaar in Middelburg – worden uitgereikt.

Hoewel slechts enkelen van u de bevrijding in 1945 hebben meegemaakt, ervaart u allemaal hoe het is om te leven in een maatschappij die steunt op de pijlers van de Four Freedoms ofwel de vier vrijheden zoals president Roosevelt die in 1941 beschreef.

  • Vrijwaring van vrees
  • Vrijwaring van gebrek
  • Vrijheid van iedere persoon om een God te aanbidden op zijn of haar eigen manier
  • Vrijheid van spreken en meningsuiting

Deze vier vrijheden zijn onze rechten. Te allen tijde mogen wij ons erop beroepen. Maar rechten kunnen niet bestaan zonder plichten.

Neem bijvoorbeeld het recht op vrijheid van spreken en het hebben en delen van een eigen mening. Daar staat tegenover de plicht om ook naar anderen te luisteren.

De laatste jaren zijn wij ons als gemeente steeds meer bewust geworden van onze plicht om naar u te luisteren. Niet alleen maar tijdens de verkiezingen of officiële vergaderingen, maar ook tussendoor over zaken die u, uw straat of wijk direct aangaan. Wij zijn benieuwd naar uw mening en uw kijk op zaken. Hierbij worden we geholpen door de vooruitgang van techniek. Waar je vroeger een brief in de brievenbus moest doen, of een afspraak moest maken bij het secretariaat, kun je nu vanuit de palm van je hand binnen een seconde je mening –letterlijk – wereldkundig maken.

Dat vinden we bij de gemeente een goede ontwikkeling want, nogmaals, we zijn benieuwd naar uw mening. Daar komt bij dat u het volste recht heeft om uw standpunt te delen. Maar voldoet u ook altijd aan uw plicht? Luistert u ook naar anderen?

We zien maar al te vaak voorbeelden waarin er wel gesproken wordt, maar niet geluisterd. Hierdoor komen we recht tegenover elkaar te staan. Terwijl we er alle belang bij hebben om juist náást elkaar te staan.

We mogen dan wel verschillende opinies of andere inzichten hebben, we hebben ook een gemeenschappelijk belang. We willen allemaal een mooie, veilige en gezonde stad om in te wonen voor onszelf en voor onze naasten. Nu en in de toekomst. Dit gezamenlijke doel kunnen we alleen bereiken wanneer we naar elkaar blijven luisteren. In plaats van alleen maar te zeggen waarin we verschillen, moeten we actief luisteren naar wat ons verbindt. Laten we in 2020 vooral naast elkaar gaan staan in plaats van tegenover elkaar.

Dames en heren, voordat ik het woord geef aan onze stadsdichter Raymond van de Ven, breng ik graag een toost uit.

Een toost op het nieuwe jaar.

Op de gezondheid van u en uw dierbaren.

En op onze stad, een Middelburg voor iedereen.