Een tegemoetkoming in schade (planschade) is een vergoeding voor
schade die u lijdt door verandering van planologische maatregelen.
De planologische situatie in uw omgeving kan zo veranderen, dat u
hierdoor benadeeld wordt. Zo kan bijvoorbeeld de waarde van uw
woning of uw bouwwerk verminderen, doordat een nieuw
bestemmingsplan wordt vastgesteld of doordat ontheffing verleend
wordt.
Planschade kan bestaan uit onder meer
waardevermindering van onroerend goed (vermogensschade) of uit een
omzetdaling van een bedrijf (inkomensschade). Artikel 6.1 van de
Wet ruimtelijke ordening geeft aan wanneer planschade geclaimd kan
worden.
Voorwaarden
Per 1 juli 2008 geldt dat alle
schade onder de 2% van de waarde van bijvoorbeeld uw woning, niet
wordt uitgekeerd, of dit bedrag wordt in mindering gebracht op de
uit te keren planschadevergoeding. Dit is het zogenaamde
“maatschappelijk risico”.
Daarnaast is van belang dat, op het moment waarop u de grond of het
gebouw kocht, nog niets bekend was van de bouwplannen. Oftewel de
bouwplannen mogen niet “voorzienbaar” zijn geweest. Tot slot is
belangrijk of de schade niet op een andere manier verzekerd is. Dat
kan zijn doordat u bijvoorbeeld korting op de koopprijs hebt
gekregen, of bijvoorbeeld een stuk tuingrond bij uw woning tegen
een heel laag tarief hebt kunnen kopen.
Drempelbedrag
De kosten voor het in behandeling
nemen van een aanvraag om planschade bedragen € 300,-. Uw verzoek
kan pas in behandeling genomen worden als dit bedrag is betaald.
Als u planschade wordt toegekend, dan krijgt u dit bedrag terug.
Krijgt u geen planschade, dan krijgt u het drempelbedrag niet
terug.
Wanneer wel en wanneer niet?
Een verzoek om planschade kan pas
ingediend worden nadat het bestemmingsplan of bijvoorbeeld de
ontheffing waarop de schade betrekking heeft, onherroepelijk is.
Onherroepelijk betekent dat er geen mogelijkheid meer bestaat om
bezwaar of beroep bij de rechtbank of bij de Raad van State aan te
tekenen.
Er bestaan nogal wat misverstanden over de toepassing en de
achtergrond van het instrument planschade. Stel dat een
bestemmingsplan de mogelijkheid biedt een supermarkt op het weiland
tegenover uw woning te realiseren. Het vrije uitzicht en de
landelijke ligging gaan hiermee verloren. U vindt dat u door de
nieuwbouwplannen recht hebt op planschadevergoeding.
Maar zo werkt het planschaderegeling niet. Volgens artikel 6.1 Wro
heeft u recht op planschade als schade ontstaat als gevolg van de
nadelige wijziging in het planologische regime; de maximaal
toelaatbare bouw- en gebruiksmogelijkheden van de percelen. Om te
meten of de wijziging van het planologische regime de
gebruiksmogelijkheden van gronden in negatieve zin verandert, wordt
een vergelijking gemaakt tussen het ‘oude’ en het ‘nieuwe’
planologische regime. Daarbij gaat het niet om de feitelijke
situatie, maar om wat planologisch maximaal kón worden
gerealiseerd. Het is dus pas duidelijk of er recht is op planschade
wanneer de ‘oude’ en ‘nieuwe’ planologische situatie naast elkaar
worden gelegd.
In ons voorbeeld wordt in de nieuwe situatie mogelijk gemaakt dat
een supermarkt op een weiland wordt gerealiseerd. Stel dat het oude
bestemmingsplan “agrarisch gebied” en zodoende geen enkele
bouwmogelijkheid aangaf, dan is sprake van een nadelige wijziging
en is er mogelijk recht op schadevergoeding. Maar gaf het oude
bestemmingsplan bijvoorbeeld de bestemming “detaihandel” aan, dan
is er waarschijnlijk géén sprake van een nadelige wijziging.
Ondanks dat de woonomgeving er op achteruit gaat. En dat is de
essentie van het instrument planschade: niet de feitelijke
situatie, maar de planologische situatie is van belang.
Verjaring
Sinds 1 september 2005 is het wettelijk geregeld dat planschade
verjaart. Dit betekent dat u binnen vijf jaar na het onherroepelijk
worden van een planologische maatregel, uw verzoek om planschade
bij de gemeente moet indienen. Na deze periode van vijf jaar
vervalt het recht om planschade te claimen.
Kosten
De kosten voor het in behandeling nemen van een aanvraag om
planschade bedragen € 300,00. Uw verzoek kan pas in behandeling
genomen worden als dit bedrag is betaald. Als u planschade wordt
toegekend, dan krijgt u dit bedrag terug. Krijgt u geen planschade,
dan krijgt u het drempelbedrag niet terug.
Aanvragen
De kosten voor het in behandeling nemen van een aanvraag om
planschade bedragen € 300,-. Uw verzoek kan pas in behandeling
genomen worden als dit bedrag is betaald. Als u planschade wordt
toegekend, dan krijgt u dit bedrag terug. Krijgt u geen planschade,
dan krijgt u het drempelbedrag niet terug.
Zodra u het drempelbedrag heeft betaald, vraagt het college van
burgemeester en wethouders advies bij een onafhankelijk
adviesbureau over uw aanvraag. In de
procedureverordening staat de verdere procedure
beschreven.
Een planschadeprocedure duurt gemiddeld een jaar tot anderhalf
jaar. Als u het niet eens bent met het uiteindelijke besluit, kunt
u bezwaar en eventueel (hoger) beroep aantekenen.
Als u planschade wordt toegekend, dan krijg u een rentevergoeding
over het planschadebedrag vanaf het moment dat u de aanvraag hebt
ingediend, tot het moment van uitbetalen.